Kütahya'da Çinicilik

+ Yorum Gönder
Şehir ve İlçeler ve Ege Bölgesi Bölümünden Kütahya'da Çinicilik ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    aSsude
    Usta Üye
    Reklam

    Kütahya'da Çinicilik

    Reklam



    Kütahya'da Çinicilik

    Forum Alev
    KÜTAHYA'DA ÇİNİCİLİK

    Kütahya şehrinin kurucusu olan Frigler’in ( Frigyalılar ) çanak, çömlek yaptıkları ve bunları süsledikleri bilinmektedir. Kütahya’da bu sanata ilgi Romalılar ,Bizanslar, selçuklar zamanında sürülmüştür. İlk osmanlı çinileri XIV. Yüzyılda İznik’te yapılmaya başlamıştır. Kütahya bu dönemde çinicilikte ikinci merkezdir. İznik çiniciliği XVII yüzyılda gerilemiş ve yerini Kütahya çiniciliğine bırakmıştır. Kütahya çiniciliğinde süsleme sanatı , dokuma motiflerinden esinlenerek geliştirilmiştir. Bu süslemeler; iç içe geçmiş dal, yaprak şekilleri ve geometrik şekillerdir. Kütahya da XIV. Ve XV. Yüzyıllarda ilk Osmanlı çinileri çömlekçi kili olan kırmızı hamurdandır. Bu teknik Kütahya çiniciliğinde önemli bir aşamadır. Sıraltı tekniğinde mavi, kobalt mavisi (lacivert), beyaz renkler kullanılmış ve çiniler ak hamurundan yapılmıştır. Kütahyaspor rengini bu çinilerden almıştır. Süsleme olarak daha çok küçük çiçekler, damarlı yapraklar, ince dallar , “S” biçimli motifler , kanca yapraklar kullanılmıştır. XVI. Yüzyılın ikinci yarısında büyük gelişme gösteren Kütahya çiniciliği, kendine özgü renklerle İznik çiniciliğinden ayrılır. Bu renkler sıraltında kobalt mavisi , firuze, çalık yeşili katılarak oluşturulmuştur. Kimi ustalar karışımlara başkalarına öğretmedikleri için bazı renkler günümüzde elde edilememektedir. XVII. Yüzyılda Kütahya, Osmanlı Çiniciliğinin merkezi olmuştur. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Kütahya da o dönem 34 çini atölyesi olduğunu yazmaktadır. Bu yıllarda İstanbul’da ,Kütahya da ve diğer şehirlerde pekçok camii ve bina Kütahya çinileri ile süslenmiştir. Günümüzde Kütahya da 28 çini yapım yeri vardır. Ayrıca çok sayıda yazma ve süsleme atölyeleri bulunmaktadır. Son zamanlarda bazı çiniciler tarafından yeni motifler denenmekte, Selçuklu desenleri stilize edilerek kullanılmaktadır. Ayrıca yeni bir teknik olan seramik kabartma tekniği uygulanmaktadır. Kütahya çini atölye ve fabrikaları, satış mağazaları, pazarlama kuruluşları, Kız Meslek Lisesi ve Endüstri Meslek Lisesi çinicilik çalışmaları ,Anadolu Üniversitesi Kütahya Meslek Yüksek Okulu Seramik Bölümü, vb. gibi kuruluşları ile yurdumuzun gelişmiş tek çini merkezidir.

    1 - KÜTAHYA ÇİNİ SANATI
    Kütahya şehrinin kurucusu olan Frigler daha sonra Roma Bizans ve Selçuklular zamanında devam eden çanak çömlek süsleme ve işlemeciliğe tahriben ilk Osmanlı çinileri 14. yy da İznik çiniciliğinin gerilemesi üzerine KÜtahya'da gelişmiştir. Kütahya çiniciğini süsleme sanatı dokukma motiflerinden esinlenmiştir. İlk Osmanlı çinileri çömlek kili olan kırmızı hamurdandır. Bu çinilere ak-astar çekilmiş , üzerine renkli motifler çekilerek sırlanmıştır. Daha sonra 16.yy da bu tekniğin yerini sır altı tekniği yer almıştır. Bu teknik Kütahya çiniciliğinde önemli aşamadır. Sır altı tekniğinde mavi , lacivert ve beyaz renkler kullanılmış , çiniler ak hamurdan yapılmıştır. Bu özellikler Kütahya çinisini İznik çinisinden ayıran önemli özelliklerdendir. Süsleme sanatı olarak daha küçük çiçekler , damarlı yapraklar , s biçimi motifler ve kanca yapraklar kullanılmıştır. Evliya Çelebi seyehatnamesinde o dönemde 34 çini atelyesi olduğunu yazmaktadır. Bu yılarda Kütahya ve bir çok şehirde Camiler ve binalar Kütahya çinileri ile süslenmiştir. Günümüzde kjüçüklü büyüklü 100'ün üzerinde atelyede çini üretilmekte olup 1980 'li yıllardan itibaren Turizm'e bağlı olarak çok hızlı bir gelilme göstermiştir. Dünyada ilk toplu sözleşme 13 Temmuz 1799 yılında Vali Ali Paşanın huzurunda çalışanlar ile çini üreticileri arasında yapılmıştır. İlimizin simgesi ve onu bütün dünyaya tanıtan "Çinicilik" Kütahya 'da önemli bir sanat olmanın yanında bir geçim koludur da. Kütahya 'da Friglerle başlayan seramik yapımı Bizans Devri sonuna kadar sürekli gelişme göstermiştir. Kütahya 100 yılı aşkın bir süre Selçuklularla Bizanslılar arasında tampon bölge olarak kalmıştır. Bu devirde çinicilik Bizans ve Selçuklu Sanatının özelliklerini birlikte kullanmıştır. Daha sonra Beylikler Devrine giren Kütahya 'da Osmanlı etkisi görülmeye başlamıştır. 1314 tarihli Vacidiye Medresesindeki Abdülvacit Efendinin Sandukasında 1428 tarihli Yakup Bey Türbesi 'nde ilk Osmanlı Devri renkli sırlı çini tuğlalar kullanıldığı görülmektedir. 15. yy. Osmanlı seramik ve çini sanatı mavi beyaz grubu çinileri ile dikkati çeker. Bu orijinal mavi beyazlar Hisarbey Camii (1487), Kükürt Köyü Camiin (1697) de görülmüştür. 15. yy mavi beyaz çiniler Kütahya 'nın bazı yapıları yanında İstanbul ve Kudüs mimari eserlerinde de kullanılmıştır. 16.yy da Kütahya Çini ve Seramik sanatı faaliyetlerinin yavaşladığı görülmekle beraber İstanbul ve diğer önemli merkezlerde yapılan mimari eserlerde Kütahya çinilerinin kullanıldığı görülür. 1528 - 1529 tarihli Gebze - Çoban Mustafa Paşa Türbesinde, 1522 tarihli Manisa Valide Sultan Camiinde, Topkapı Sarayının çeşitli ünitelerinde Kütahya mavi beyaz çinileri kullanılmıştır. Günümüzde ihraç malları arasına giren desen ve renk zenginliği kazanan Kütahya Çiniciliği olumlu bir yoldadır. 30 kadar irili ufaklı atölyede yapılan çalışmalar sonucu yapılan çiniler Türkiye ve Dünyanın pek çok eserini süslemektedir.


    2 - KÜTAHYA'DA ÇİNİCİLİK YÖNTEMLERİ
    Çinicilikte kullanılan hammaddeler, Kütahya ve komşu illerden sağlanmaktadır. Bu hammaddeler, plastik ve plastik olmayanlar diye ikiye ayrılır. Plastik hammaddeler grubuna "Kırklar Toprağı", "Gri Bilecik Kili", "Maya" ve "Çamaşır Kili", Plastik olmayan hammaddeler grubuna "Çakmak Taşı", "Beyaz Bilecik Kili" ve "Tebeşir" girmektedir. Bu hammaddelerin belli oranlarda karıştırılmalarıyla "Çark", "Döküm" ve "Pres" diye adlandırılan üç tür harman hazırlanır. Çark harmanında; düz duvar tabağı, vazo, saksı ve şekerlik, döküm harmanında; biblo, bardak, tabak ve küllük, pres harmanında; düz yada desenli duvar plakaları yapılır. Ocaklardan gelen hammaddeler önce öğütülür, çakmak taşı ile bir değirmende kuru olarak karıştırılır. Plastik hammaddeler harman yapılarak, havuzlarda 1-2 gün bekletildikten sonra elek ya da bezden geçirilerek 20-25 gün dinlendirilir. Plastik olmayan hammaddeler de kaynatılarak süzülür ve harmana eklenir. Dinlendirilmiş harman, kapalı suyu alındıktan sonra alçı kalıplara dökülür yada eski fırın plakaları üzerine yayılır. Böylece, harmanın bileşimindeki su oranı ile plastik maddelerin bileşimindeki su oranı eşitlenir. Döküm harmanı, çoğunlukla imalathanelerdeki çark harmanında hazırlanır. Kimi imalathanelerde, çark harmanına belli oranlarda çakmak taşı eklenir. Pres harmanı ise, kuru olarak hazırlanır. Harmana "Çark", "Torna", "Döküm" ya da "Pres" ile biçim verilir. Çarkların çoğu ayak ile işletilir. Pres kalıplarının çoğu ahşaptır. Alçı kalıplarında kullanılan alçının niteliği çok düşük ve teknoloji ilkeldir. Kurutma, kışın kapalı yerlerdeki raflarda, yazın ise açık havada yapılır. Plakalar püskürtme, diğer ürünler daldırma yoluyla sırlanır. Değişik büyüklükte tuğlaların dizilmesi ile silindir biçiminde yapılan fırınlar, ateş hane ve pişirme bölümlerinden oluşur. Pişirme bölümünde raflar kurutulmuştur. Ateş hane bölümünün her iki yanında, sırçanın pişirildiği, pişirme bölümünün "Göz" penceresinden kontrol edilir. Pişirme sıcaklığı 11-14 saatte 800 - 950 dereceye ulaşır. İlki daha düşük ısıda olmak üzere "Çift Pişirme" uygulanır. Çini yapımında kullanılan boyalar yerli ve yabancı kaynaklardan sağlanır. Yerli boyalar, genellikle oksitlerden yapılan açık yeşil, turkuaz, kırmızı ve siyah, yabancı boyalar ise sarı, koyu yeşil ve laciverttir. Boyama, sulama ve pişirme ilkel yöntemlerle yapıldığından zayıf türdeş olmayan ve birbirine karışan değişik renkler oluşturulur.

    PORSELEN
    Yıllardır sürdürülmekte olan Porselen üretiminde, gelişmiş teknolojilerin uygulanmaya başlanmasıyla, yüksek verim ve kalite elde edilmiştir. Kütahya'da porselen üretimi, pek çok kişiye iş imkanı sağlamıştır. Fakat son yıllarda yaşanan global kriz nedeniyle porselen üretiminde gerileme görülmüştür. Porselen üretimi için temiz hammadde yerel kaynaklardan, kaolin ve özel kil yurt dışından ithal yoluyla temin edilmektedir. Dünya standartları seviyesine ulaşan Kütahya porseleni bir çok yabancı ülkeye, çeşitli markalar altında ihraç edilmektedir.





  2. 2
    asiye
    Yeni Üye

    --->: Kütahya'da Çinicilik

    Reklam



    bende kütahya simavliyim,tesekkürler paylasim icin.







  3. 3
    furkan_105
    Yeni Üye
    Ben çiniciyim ^^ Babam Kütahya nın en ünlü Çarkçısı çiniye şekil veren biziz ;) bende öğreniyorum birşeyler.







  4. 4
    DeWiLAnGeL
    Emekli
    porselen ticaretinde ismini dünyaya duyuran bir şehrimiz :)

+ Yorum Gönder
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi