1 Fazlı Motorlar

+ Yorum Gönder
Elektronik ve Elektronik Bölümü Bölümünden 1 Fazlı Motorlar ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    elifizmir
    Özel Üye
    Reklam

    1 Fazlı Motorlar

    Reklam



    1 Fazlı Motorlar

    Forum Alev
    1 Fazlı Motorlar



    1)Universal Seri Motor
    2)Yardımcı Asrgılı Motor
    3)Yardımcı Kutuplu Motor(gölgeli)
    4)Repülsiyon Motor
    5)Redüksiyon Motor
    6)Küçük Senkron Motor

    Yardımcı Sargılı Motor:
    Bu motorlarda Anasargı Toplam sargının 3/2 sini,yardımcı sargı ise 3/1 ini kaplar.Anasargı çok spirli kalın telli olarak sarılır.(L:büyük R:küçük)yardımcı sargı ise az spirli ince telli olarak sarılır(L:küçük R:büyük)
    Anasargı ile yardımcı sargı arasındaki faz farkının 90 derece olması istenir bunun nedeni düzgün manyetik bir alan yaratmaktır.

    1 Fazlı Yardımcı Sargılı Motorun Sadece Ana sargı ile Çalışması:
    Sadece Ana sargı bulunan bir YS motora AC akım uygulandıgında tek yonde bir manyetik alan olusacagı için rotor mili hareket etmez.Motor miline saat ibresi yonunde bir kuvvet etkilediği zaman rotor saat ibresi yonunde donmeye baslar.ters yonde bır etki oldugu zaman motor mili bu sefer saat ibresi yonunde donmeye baslar.

    Yardımcı Sargılı Motorların Özellikleri

    1)Kondansatörsüz
    2)Startta Kondansatörlü
    3)Çift Kondansatörlü
    4)Daimi Kondansatörlü

    3 Fazlı Asenkron Motorlarda devir sayısı;

    1)Frenkansa
    2)Kutup Sayılarına Bağlıdır.

    Yardımcı Sargılı Motorun Devir Yönünün Değiştirilmesi:YS Motorlarda devir yönleri değiştirmek için ana sargı veya yardımcı sargını uçları değiştirlir.
    Kullanıldığı Yerler:1 fazlı motorlar arasında en buyuk gucte uretılen motorlardır.en buukleri 1,5 – 2 Hp dir.Buzdolabı,Çamaşır Makinası,Matkap,Vantilator vs yerlerde kullanılır.
    Yapısı: Statoru 3 Fazlı ASM gibidir.Rotoru kısa devre rotorlu rotordur.Stator sargılarında AS ve YS vardır.AS ve YS arasında 90 derece faz farkı vardır.
    Çalışması: Sargılara AC uygulandığında Stator sargılarına duzgun döner bir manyetik alan olusur.Statorun ortasındaki kısa devirli rotor döner alanın etkisiyle dönmeye baslar.



    Yardımcı Kutuplu Motor

    Yapısı:
    Stator:Çıkıntılı kutuplu saç paketlerden yapılır.Kutupların birer kenarlarına yarık açılır. Ve buraya bakır halkalar takılırçıkıntılı kutuplara bobinler yerleştirilir.
    Rotor:Yardımcı kutuplu motorların rotorları kısa devreli rotordur

    Özellikleri:

    + Sessiz ve ucuzdurlar
    + Kolay üretilirler
    - Kalkınma momentleri düşüktür.
    - Aşırı yük kapasitleri düşüktür
    - Verimleri düşüktür
    - En büyükleri yaklaşık 1/6 Hp dir
    - En küçükleri 1/ Hp dir
    Bu motorların max momentleri,yük momentinin katı kadardır.Küçük güçlü yardımcı kutuplu motorların verimleri %5 ,büyük güçlüleri %35 e kadar cıkabilir.

    Çalışma Prensibi:Yardımcı kutuplu motorun stator sargılarına 1 fazlı Ac akım uygulandıgında sargılarından sinuzolyal bir akım gecer bu kaım dalgalı bır bir akı meydana getirir.Stator sargılarından geçen akım yon değiştirince manyetik akıda yön degistirir.Kutup bobininden pozitif yarım peryotluk akım gecince N kutbu meydana gelir.Manyetik akı kutup yüzeyinde bakır halkaya kadar kayar.negatif yarım peryotta S kutbu meydana gelir.Manyetik akı bakır halkaya dogru kayar.akım yon değistirdikce N-S kutupları olusur.

    Devir Ayarı:Yük altında çalışan YK motor a uygulanan gerilim düşünülerek devri kontrol edilir.uygulana gerilim 3 değişik sekilde değiştirilir
    1)Oto Trafosu ile
    2)Seri Reaktans Bobini ile
    3)Motorun stator sargılarından uclar cıkartılır ve kademe kademe gerilim uygulanır.



    Redüktans Motor

    Yapısı:Yapılışları Bakımından YK Motorlara benzerler statoru saç parçaların paketlenmesiyle oluşur.YK motorlardaki çıkıntılı kutuptaki bakır halkalar yerine kutup yüzeylerinin bir kısmı hava aralığı fazla olacak şekilde ayrılmıştır.Kutuplardaki hava aralıklarından biri büyük diğieri ise küçüktür.büyük olan yerde manyetik akıya karşı gösterilen direnç büyük(redüktans),küçük olan yerde manyetik akıya karşı gosterilen direnç küçüktür.
    Çalışma Prensibi:Çalışması YK motorun çalışmasına benzer.Ac bir akım uygulandıgında sinuzoliyal bir akım gecerek manyetik bir akı olusturur.statorun N kutbundan S kutbuna doğru giden kuvvet çizgileri büyük hava boşluğundan geçerken büyük bir manyetik dirençle karşılaşırlar,küçük havaboşupundan gecerken ise daha kucuk bir manyetik dirençle karsılasırlar.Kutupların ortasında bulunan kısa devreli rotor manyetik akının kutup yüzeyindeki durumuna uyarak döner manyetik akının kayması büyük hava boslugu olan yerden kucuk hava boslugu olan yere dogru oldugu için rotorda bu yönde döner.
    Özellikleri:Redüktans motorda endüksiyon motoru gibidir çünkü rotora enerji endüksiyon yolu ile iletilir.Redüktans motorların kalkınma momentleri YK motorlarınkinden küçüktür.yük kapasitleri ve verimleri küçüktür.Roturun dönüş yonunu değiştirmek için rotorun yonunu deiştirmek gerekir.
    Kullanıldığı Yerler:YK motorlar kadar bir çok yerde kullanılmazlar sadece start ve aşırı yük mometlerinin düşük olması gereken yerlerde kulanılır.

    3 Fazlı bir Moturun 1 Fazlı olarak Çalıştırılması
    3 fazlı motorun 1 fazlı larak çalıştırılması durumunda motorun gücü %50-%60 kadarı olur. 3 fazlı motor 1 fazlı olarak çalıştırılırsa 1 veya 2 faz sargısı yardımcı sargı oarak diğeri ana sargı görevi yapıyormuş gibi 1 fazlı YS motor gibi çalışır.
    Kondansatör(C) seçimi çalışma sartlarına göre secilir.
    1)Kolay F lık Cmharekete geçen motorlarda 1 Kw başına 55
    2)Zor Hareket geçen F lık Cmmotorlarda 1 Kw başına 95-100
    Fm3)Santifruj Motorlarda 1 Kw başına 60 lık C
    F lık Cm4)Çamaşır Mak. 1 Kw başına 130

    Küçük Senkron Motorlar


    Çok küçük motorlardır 1/100 Hp iki tipte yapılırlar
    Histeresiz Senkron Motor
    Redüktans Senkron Motor
    Redüktans Senkron Motor:
    Yapısı tator içerisinden geçen akım 20-30 arası kutup meydana getirir.(N-S,S-N)
    Rotor:Çelik sactan çıkıntılı kutuplu olarak yapılmıştır.Bu kutuplar daimi mıknatıstır.Çıkıntılı kutuplar arasında hava aralıkları mevcuttur.
    Çalışması:Bobine AC uygulandıgında N ve S kutupları meydana gelir akımın yonu değiştikçe S ve N şeklinde olur.Bu durum 20-25 arası kutup değişimine sebep olur ve döner alan olusur.
    Özellikleri:Çok küçük güçte yapılırlar 3-5 veya 10 wattır.Devir sayıları sabittir.Şebeke frekansına bağlıdır,cok sessiz calısırlar.

    Histeresiz Senkron Motor
    Yapısıtatoru YK motorlar gibi saclardan meydana gelmis ve bakır halkalar yerlestirilmistir.
    Rotor:Histeresiz kaybı büyük olduğu için 2-3mm kalınlığında çelik saclardan yapılmıtır.
    Çalışması:Bobine AC uygulanınca yardımcı kutupların etkisiyle rotor döner.Histeresiz kaybı buyuk olan rotordan statorun manyetik akısı geçince N ve S kutupları olusur.Rotor kutupları,statorun değişen kutuplarına uyarak senkron hızla döner.
    Kullanım Yerleri:Zaman rölelerinde,otomatik kumanda sistemlerinde belirli hareketleri yaptıran mekanik duzenler için kullanılır.

    Sharge(Sarj) Motor (Fırçaları kaydırılan endüksiyon motor)
    General Electricshe BTA Motor
    Rotor oyuklarına 3 fazlı sargılar yerlestırılmıstır.Bu sargılar normal asenkron moturn statorunda olan bağlanarak 3 tane rotorÙ-Dsargılar gibidir.rotordaki bu 3 fazlı sargılar bileziklere bağlanır.Bu bileziklere sürtünen 3 fırça ile 3 fazlı şebeke gerilimi uygulanır.Rotor milinin bileziklerinin bulunmadığı kısmına dinamo endüvilerinde olduğu gibi kollektor yerleştirilmiştir.Kısaca rotor oluklarına 3 fazlı AC akım sargıları ve DC akım endüvi sargıları yerleştirilmiştir.Kollektörede Endüvi sargılarının ucları baglanmıstır.3 fazlı sargıya Primer sargı,Endüvi sargısı Ayar sargısı denir.
    Stator:3 fazlı sargı yerleştirilmiştir her faz sargısının ucları kollektor uzerındekı 1 cift fırcaya baglanmıstır kollektor uzerınde her faza 1 çift olmak uzere toplam 3 çift fırca vardır. Fırçalar 3 er 3 er iki ****l halkaya yalıtılarak tutturulmustur.mekanıki bir duzenle fırça grupları birbirine zıt olarak kollektor dilimi uzerinekaydırılabilir.Statoru yerlestirilen 3 fazlı sargı,3 fazlı rotor sargıları gibidir.Buna Sekonder Sargısıda denir.
    3 Fazlı Ac akım rotordaki 3 fazlı primer sargıya bilezikleri sürtünen fırcalarla uygulanır. 3 fazlı Ac akımlar manyetik alanlar olustururlar.Statordaki 3 faz sargısına bağlı olduğu fırcaların her çifti aynı kollektor dilimi üzerine geldiğinde faz sargıları kısa devre edilmis olur.Statorda kısa devre edilmis,sargıların olusturdugu kutuplar rotorun döner alan kutuplarını etkileyerek ,rotor döner alanın ters yönde dönmesine sebep olur.Kısaca Sharge motor calısırken fırcaları iler ve geri yonde kaydırdığımız zaman stator faz sargılarına uygulanan EMK ları azaltıp coğalttığımız gibi fırça EMK sını stator faz EMK sına eklenmiş veya çıkartmış oluruz.Buna göre motorun devri azalır veya %35 değiştirilebilir.±yukselir devir sayısı

    Universal Motor

    Yapısı.A seri motoruna benzer statoru sac paketlerden çıkıntılı kutuplu olarak yapılmış ve bobınler yerlestırılmıs,roturu D.A makinası endüvisi gibidir Saç paketlerden yapılmıştır.
    Çalışması:1 Fazlı AC uygulanıgında statordaki kutup bobinlerinden ve endüvi sargılarından AC akım gecer.Kutup bobinlerinden geçen akım manyetik alam olusturur.bu manyetik alanın içerisinde bulunan endüvi sargılarından akım gecınce enduvı oluklarındakı iletkenler itilir.endüvi dönmeye baslar.
    Özelliklerievir sayıları A.A seri motorlarında oldugu gib yükte değişir bosta calısırken 15000d/dak dır.Bostaki devir sargılarını sınırlayan surtunme ve vantılasyon kaybıdır.Universal seri moturun D.C akımda çalıştıgındaki devir yük karaktesitiği AC akımda calıstırdıgımızda devir yuk karaktesitiğinden biraz farklı olur.Yükte devir sayısının değişmesi su sebeplere baglıdır.
    a)Motor yuklendıkce enduvi ve enduktor direncleri uzerine dusen gerilim artacagından devir sayısı azalır.
    b)Motor yüklendiğinde endüviden geçen yük akımının sebep oldugu endüvi reaksiyonu hava aralıgındaki manyetik akıyı azaltır.Buda devir sayısının yükselmesine neden olur.
    Kullanıldığı yerler:Yüksek devirleri sebebiyle Elek.süpürgelerinde kullanılırlar.Bu motorların yüksek devirleri dişli tertibatalrda düsürülerek kullanılır.




    Repülsiyon Motor

    Yardmcı sargılı kondansatörlü motorlardan önce yuksek kalkınam momentinin gerekli oldugu yerlerde kullaılır.
    Yapısı:YS motorlar gibidir.yalnız ana sargısı olan bir YS motorun statorunun Repülsiyon motor statorundan hiç bir farkı yoktur.Rotoru DA makinası vey Dianmo Endüvisi gibidir.fırcalar kısa devre edilmistir.
    Çalışması:Bir fazlı Ac uygulandıgında kutup sayısı kadar kutup meydana gelir.iki kutuplu stator sargısından geçen her hangi bir andaki AC akım N ve S kutuplarını meydana getirir.Kollektor dilimine surtunen fırcaların kutup ekseninde kısa devre edildiğini kabul edersek enduklenen EMK nın etkisiyle fırcalar kısa devre edildiği için endüviden endükleme akımı geçer.
    Özellikleri:ilk kalkınma momentleri %300 ile %350 tam yük dondurme momenti civarındadır.kalkınma akımları yardımcı sargılı motorların ilk kalkınma akımlarına gore %30 - %40 daha kucuktur.Repülsiyon startlı Asenkron motorun devir sayıları şebeke frekansına ve kutup sayısına bağlıdır.
    Repülsiyon Starlı Motor:stator kutupları Endüvinin kutuplarını itmeye devam ederek endüvinin dönmesini sağlar.Endüvide ki doğru akım sargılarının altına kısa devre bir rotor sargısı yerleştirilirseBu motora Repülsiyon Startlı motor denir.
    Kullanıldığı Yerler:Yüksek kalkınma momenti istenen yerlerde kullanılır.Pahalı olusları sebebiyle genellikle bunların yerine YS Motorlar kullanılır.




  2. Alev
    Özel Üye

    1 Fazlı Motorlar Makalesine henüz yorum yazılmamış. ilk yorumu siz yapın


Sponsor Bağlantılar
+ Yorum Gönder
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi