Laboratuar Tİpİ GÜÇ KaynaĞi

+ Yorum Gönder
Elektronik ve Elektronik Bölümü Bölümünden Laboratuar Tİpİ GÜÇ KaynaĞi ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Mattet
    Usta Üye
    Reklam

    Laboratuar Tİpİ GÜÇ KaynaĞi

    Reklam



    Laboratuar Tİpİ GÜÇ KaynaĞi

    Forum Alev
    Hemen herkesin elektronik dünyasına girdiği andan itibaren en önemli ihtiyacı bir güç kaynağı olmaktadır. Bu yazıda size yapımı ayarları basit ve kullanışlı bir güç kaynağı projesini anlatmaya çalışacağım. Laboratuar tipi dedik çünkü bir takım özelliklerin olması istenir bu tip cihazlarda.
    Öncelikle test ettiğiniz devrenin zarar görmemesi için bir takım koruma devreleri olmalıdır, sonra voltajı ve akımı sınırlanabilir olmalıdır. Kısa devre koruması olmalıdır. Eğer uzun besleme kablosu kullanıyorsanız bu kabloda düşen gerilim ne olacak? bunu da hisseden bir devre olsa kötümü olur?
    Evet bu devre bütün bunların hepsini yapıyor işte.



    Devremizde iki adet transformatör kullanıyoruz. Birinci transformatör referans kaynağıdır elektronik kontrol devresini besler, bir tür referans transformatörüdür. 3 Ampere kadar olan besleme gücünü ise ikinci transformatör sağlar. Devre şemasına biraz daha yakından bakalım, LM723 (IC1) devredeki 7,5 V luk referans gerilimini sağlar. Bu voltaj (IC2) LM741 in 3 nolu bacağına erişir, 2 nolu bacak ise R8 direnci üzerinden toprağa bağlanmıştır. Girişteki D2 ve D3 diyotları ani voltaj yükselmesine karşı koruyucu olarak konmuştur. LM741 in çıkışı güç devresini kontrol eder. Güç transistörü çıkışındaki 0.22 ohm'luk direnç (R17) üzerindeki gerilim ikinci (IC3) LM741 tarafından P2 trimpotu ile ayarlanan değer ile karşılaştırılarak voltaj seviyesi belirlenir. IC3 ün çıkışı IC2 gibi güç transistörünün beys ini besler. Eğer çıkış akımı P2 ile belirlenen değerden fazla ise bu durumda IC3 iki değer birbirini tutana kadar çıkış seviyesini düşürür. T1 transistörü ve çevresindeki elemanlar belirlenen akım sınırı geçildiği zaman uyarı LED ini yakarlar ve çıkış gerilimi sıfıra düşer. Diyelim ki kısa devre oldu LED (D7) yanacak çıkış
    gerilimi de sıfır volt'a inecektir. Devremizde çıkış gerilimi ve akımını görsel olarak gözlemleyebilmek içi iki adet ölçü aletimiz vardır. Her ölçü aletine seri bağlı birer trimpot (P3, P4) ölçüm için hassas ayar yapmanızı sağlar.

    Referans devresindeki C3 kondansatörünün iki görevi vardır. 723 ün içindeki zener den kaynaklanan parazitleri süzmek ve referans voltajına yumuşak bir kalkışla yol vermek. Eğer bu yumuşak kalkış sağlanmamış olsaydı ilk anda çıkışta maksimum voltaj olurdu, tabi ki buda güç kaynağına bağlı cihazın zarar görmesine yol açabilirdi. Devre üzerindeki D1 den D8 kadar olan diyotlar gerilim kaynağınızı kapattığınızda kaynağa bağlı cihazlarınızdaki voltaj deşarjlarına kartı devrenizi korurlar.



    Devrenin diğer bir özelliği de bahsettiğim gibi, eğer uzun bağlantı kablosu kullanıyorsak bu kablodaki gerilim düşümünden dolayı cihaz üzerinde okuduğunuz voltajın bağlantı uçlarında bulunmayacağıdır. Örneğin bağlantı kablosunun iç direnci 1 ohm ve devreden 1 Amp çekiyorsak bağlantı uçlarında cihaz üzerindeki voltmetreden okuduğumuzdan 1 Volt daha az bir gerilim olacaktır. +S ve -S terminalleri bağlantı noktasındaki gerilimi ölçerek bu noktada istediğimiz gerilimi sağlamaya yarar. Bunu için bağlantı kablolarına paralel olarak +S ve -S terminallerinden ilave kablo bağlantısı yapmanız gerekmektedir.



    AYARLAR

    Maksimum çıkış voltajı 35V ve akımı 3Amp dir. Tabi istenirse farklı değerlere de ayarlanabilir. Bu durumda C9 ve C10 kondansatörlerinin yeni voltaj değerleri için uygun olup olmadığını tekrar düşünmek gerekir. Ben devrede güç transistörü olarak MJ3001 kullandım. Şu hiç bir zaman unutulmamalıdır. Hangi güç transistörünü kullanıyorsak bu transistörün izin verdiği Kollektör Emiter voltajı aşılmamalıdır. Transistörü soğutucuya bağlamayı unutmuyoruz. Baskılı devre üzerinde transistör montajı için sadece çıkış uçları bırakılmıştır, soğutucu devre üzerinden başka bir yerde bulunduğu için bu uçları kablo yardımı ile transistöre taşıyacağız. Transistörü soğutucu ile birlikte yapacağınız kutunun arkasında açık bir yere monte ediniz. Seçimde bulunurken dikkat edilecek diğer konu da "güç transformatörünün gücü ne olmalı?" konusu. Basit olarak;

    Çekmeyi düşündüğümüz akım (Amp) x 1,41 = Trafonun verebileceği max akım (Amp)

    Eğer güç kaynağınızı 3Amp olarak dizayn etmeyi düşünüyorsanız 4Amp'lik bir trafo işinizi görecektir.

    İstediğimiz voltaj ve akım sınırlarını ayarlama prosedürü ise şöyle;

    R4 ve R16 dirençlerini monte etmeyin, bu dirençler sizin belirleyeceğiniz gerilim ve akım sınırlarına göre değer alacaktır. Önce gerilimi ayarlayacağız, çıkış terminaline bir multimetre bağlayın, P1 trimpotunu maksimum değerine getirin, R5 direncine bağlayacağınız paralel dirençler yardımı ile istediğiniz maksimum voltaj değerini bulun, bu bulduğunuz direnci artık devreye monte edebilirsiniz, gerilim kaynağından bundan daha fazla voltaj alamazsınız. Daha sonra P1 ile istediğiniz seviyeye voltajı düşürebilirsiniz. Aynı işlemi akım seviyesinin tespiti için P2 trimpotu ve R16 direncine bağlayacağınız paralel dirençler ile tekrarlayın. Böylece gerilim ve akım sınırlarını belirlemiş olduk. P3 ve P4 trimpotlarının ayarı ile de, çıkış terminaline bağladığınız multimetreden okuduğunuz değerleri cihaz üzerine taktığınız volt ve ampermetre de göreceksiniz.

    Dikkat, C12 kondansatörü baskılı devre üzerine monte edilmeyecektir. Bu kondansatörü, voltaj çıkış terminallerinin bulunduğu yere, tercihen kutuladığınız cihazınızın içinde terminalleri monte ettiğiniz yere bağlıyacaksınız. İşte tüm devre bu kadar.

    Malzeme listesi:
    R1, R3, R6, R8, R12, R13, R14: 4k7
    R2: 22 ohm
    R4, R16: yazıda
    R5: 10k
    R7, R10: 1k
    R9: 2k2
    R11: 470 ohm/1W
    R15: 15k
    R17: 0.22 ohm/3W
    R18: 4k7/1W
    R19, R20: 47 ohm
    R21: 5k6
    R22: 270k
    P1: 50k Pot (lineer)
    P2: 1k Pot (lineer)
    P3: 2k5 Trimpot
    P4: 250k Trimpot

    C1, C2: 1000uF/25V
    C3: 100uF/10V
    C4, C7: 100p
    C5: 10uF/25V
    C6: 1n
    C8: 56p
    C9: 47uF/63V
    C10: 4700uF/63V
    C11: 820n
    C12: 100n

    B1: Köprü diyot B40C1000
    B2: Köprü diyot B80C5000/3300
    D1, D8: 1N4001
    D2....D5: 1N4148
    D6: 3V3, 400mW zener
    D7: LED kırmızı
    T1: BC559
    T2: MJ3001
    IC1: LM723
    IC2, IC3: LM741

    S1: çift kutuplu anahtar
    M1, M2: 100uA ampermetre
    Tr1: 2x12V/400mA transformatör
    Tr2: 33V/4A transformatör
    F1: 1A sigorta
    Bir de transistör için uygun bir soğutucu.






  2. 2
    ugurbarut
    Yeni Üye

    --->: Laboratuar Tİpİ GÜÇ KaynaĞi

    Reklam



    resımlerın gozukmuo
    tekrar koyda ısımıze yarıcak bıseyler gorelım







+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi