Mısır Sorunu Ve Nizip Savaşı

+ Yorum Gönder
Şehir ve İlçeler ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Bölümünden Mısır Sorunu Ve Nizip Savaşı ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Fatal
    Özel Üye
    Reklam

    Mısır Sorunu Ve Nizip Savaşı

    Reklam



    Mısır Sorunu Ve Nizip Savaşı

    Forum Alev
    1832-1840 yılları arasında Antep Mısır valisi Mehmet Ali Paşa’nın işgalinde kaldı. Antep halkı 8 yıl boyunca Mısırlılara karşı savaştı. Halk bu süre zarfında büyük sıkıntılar çekti. Antep tam Osmanlı Devleti-Mısır sınır bölgesinde kaldığından her iki ordunun savaş hazırlıklarına sahne oldu. Büyük bir idari karmaşa yaşandı. Osmanlı Devleti ile Mısır ordusu arasındaki Antep’te meydana gelen savaşı anlatmadan önce bu savaşa götüren süreçten biraz bahsetmek gerekiyor. Mısır Osmanlı Devleti kadar İngiltere ve Fransa açısından da önemli bir bölge idi. Çünkü İngiltere’nin Hindistan’a giden yol Mısır’dan geçmekte idi. Bunun bilincinde olan Fransa Mısır’ı işgal ederek İngiltere’nin Hindistan’a giden bu yolunu tıkayarak İngiltere’den Yedi -Yıl savaşlarının intikamını almak ve dağılmakta olan Osmanlı Devleti’nden pay almak istiyordu. Osmanlı Devleti Rusya ve İngiltere’nin yardımıyla Fransızları Mısır’dan çıkarmıştı. Mehmet Ali Paşa bu savaşa Osmanlı ordusuna gönüllü olarak katılmıştı. Mehmet Ali Paşa burada savaş sonrasında kalarak buradaki Kölemen ailesinin baskısına son vererek halkın sempatisini kazanmıştı. Mehmet Ali Paşa Osmanlı Devleti’ne isyan ederek bölgenin yönetimini ele geçirmiş ve Osmanlı Devleti de bunu kabullenmek zorunda kalmıştır. Mehmet Ali Paşa Fransa ile iyi ilişkiler kurmuş ve Mısır’ı ekonomik bakımdan bayındır bir hale getirmişti. 1820’de Mora da başlayan Rum isyanına karşı Osmanlı Devleti Mehmet Ali Paşa ‘dan yardım istemişti. Mehmet Ali Paşa Mısır donanmasını yardıma göndermiş bunu karşılığında Osmanlı Devleti’nden Mora ve Girit valiliğini istemişti. Mora isyanını bastırmada Osmanlı ordusu başarılı olamamış hatta Osmanlı donanması ile Mısır donanması Navarin’de imha edilmişti. Bunun üzerine Mehmet Ali Paşa Osmanlı Devleti’nden Suriye valiliğinin kendisine verilmesini istemiş fakat II. Mahmud bunu kabul etmemişti. Bunun üzerine Mehmet Ali Paşa, İbrahim Paşa komutasındaki Mısır ordusunu Osmanlı Devleti üzerine göndermişti. Mehmet Ali Paşa’nın oğlu İbrahim Paşa Antep’e girdiği 1832 yılında Antep’in nüfusu “Anadolu, Suriye, Filistin seyahatnamelerini yazan Fransız Baltisin Poujoulat’ göre 15000 kişi idi. Bunu 12000 Müslüman, 3000’i ise Hristiyandı. Antep bölgesinde bulunan köy ve kasabalarda bulunan halkın ezici çoğunluğu Müslüman Türk, az bir kısmı ise Hıristiyan Ermeniler idi. Mısır ordusu Antep’te görüldüğü zaman Antep halkı Osmanlı Devleti ile güçlü Mehmet Ali Paşa arasında tercih yapmak zorunda kalmıştı. Mehmet Ali Paşa’ya sempati duyan Suriye şehirlerinin aksine Antep halkı kesinlikle Osmanlı Devleti’nin tarafında yer almıştır. Antep halkı zaman zaman Osmanlı Devleti ve yöneticilerine karşı birçok ayaklanmalar yapmışlardı. Antep halkı birçok şikayetlerine rağmen, diğer Suriye ve hatta birçok Anadolu şehirleri gibi Mehmet Ali Paşa’yı bir kurtarıcı olarak bakmadı, yada en azından sempati ile bakmadı. 8 yılı boyunca İbrahim Paşa ordusuyla mücadele etti ve Mehmet Ali Paşa ordusuyla çete savaşları yaptı. Medrese çevresi dışında büyük halk kitlesi Osmanlı Devleti tarafını tuttu. Bu arada Antep’te ki Ermeni azınlığı da Mehmet Ali Paşa’nın bölgedeki Hıristiyanları kendi yanına çekmek için giriştiği çok geniş propaganda faaliyetlerine, yayınladıkları ferman ve bildirilerle Hıristiyan haklarını savunmalarına rağmen Antep Ermenileri istila karşısında tarafsız kalmıştır. Hatta Nizip Savaşına Osmanlı ordusunun komutanı Hafız Paşa bölgedeki en kalabalık azınlık olan Ermenilerden asker almayı bile düşünmüştür. İbrahim Paşa ordusu 29 Temmuz 1832’de Baylan’da Osmanlı ordusunu mağlup ettikten sonra imzalanan Kütahya anlaşmasıyla Antep ve çevresi Mısır ile Osmanlı Devleti arasında sınır olmuştu. Barak, Oğuzeli, Kilis Mısırlılarda kalmış, Antep ve Nizip çevresi de Osmanlılara iade edilmiştir. Kağıt üzerinde bu şekilde gösterilmesine rağmen şeriye sicillerinde pek çok belge Antep’in Mısırlılarda kaldığını göstermektedir. Çünkü Kütahya anlaşmasıyla çizilen sınırda Antep Osmanlılarda kalmış olsaydı bu tarihten sonra İbrahim Paşadan buyrultu gelmemesi gerekiyordu. Eski defterdar Ethem Efendi, Mehmet Ali Paşa ile müzakereler için Mısır’a gönderilmiş fakat bir sonuç alınamamıştır. Antep 8 yıl Mısırlıların işgalinde kaldı Mehmet Ali Paşa’nın işgalinden sonra Antep halkı despot Mısır valisinin yönetiminde çok sıkıntılar yaşayacaktı. İbrahim Paşa komutasındaki Mısır ordusu Antep bölgesini işgal ettiği zaman halka çok iyi davranılacağı propaganda edilmekte idi. İlk iş olarak önemli mevkilere Mısır askerleri yerleştirilmiş, önemli makamlara Mısır yanlıları getirilmişti. Çünkü Antep Halep için çok önemliydi. Halep’in suyu, birçok gıda maddesi Antep’ten gidiyordu. İbrahim Paşa’nın Antep’in üzerinde bu kadar durmasına rağmen Antepliler hiçbir zaman İbrahim Paşa’yı bir türlü kabul etmediler ve sonuna kadar direndiler. İbrahim Paşa Anteplilerin bu direncini kırmak için zaman zaman onları çok sert bir dille tehdit ediyordu.




  2. 2
    Tohat
    Özel Üye

    Cevap: Mısır Sorunu Ve Nizip Savaşı

    Reklam



    Mısır sorununun büyük bir kısmı Fransa'nın sömürgelerine giden yolları ele geçirmek ve Mısır'a hakim olmak için her iki devleti karşı karşıya getirmesi ile bu tür savaşların ortaya çıkmasına neden olmuştur.







+ Yorum Gönder
nizip savaşı
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi