Halk Oyunlarının Karakteristik Özellikleri

+ Yorum Gönder
Her Telden ve Halk Oyunları - Dans Bölümünden Halk Oyunlarının Karakteristik Özellikleri ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    xRockİnGirLx
    Süper Moderator
    Reklam

    Halk Oyunlarının Karakteristik Özellikleri

    Reklam



    Halk Oyunlarının Karakteristik Özellikleri

    Forum Alev
    HALK OYUNLARININ KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ

    Halk oyunlarının geleneksel yapı kurgusu içerisinde, fiziksel aktivite niteliğinde hareket ve müzik, bir bütünlüğü oluşturmaktadır. Halk oyunlarının hareket dizileri, fiziksel aktivite açısından geleneğe bağlı belli bir yapıya sahip vücut devinimlerini ve ayak hareketlerini içermektedir. Kişisel bazda ayak sayısı üzerine kurulan ve vücut devinimleriyle de desteklenen bu temel kurgulara figür ve adım adı verilir. Adım ve figürlerden oyun kompleksine yükselen hareket serileri, geleneksel sahne kurgularıyla da tabii olarak şekillendirilince, görsel anlamda bir sahne sanatı ortaya çıkar. Hareket serilerinin şekillenmesinde elbette ki sahne kurguları ya da kurgusal çizgiler adı verilen biçim örgülerinin büyük bir önemi vardır. Halk oyunlarının karakteristik özelliklerini ele alırken konuya adım, sahne kurguları ve anonim karakterli halk müziği açısından yaklaşılmalıdır.

    KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİN ÜÇ BOYUTU

    Halk oyunlarımıza, gerek oyuncu açısından, kişisel bazda bakıldığında, gerekse grup açısından bakıldığında ve yine, tip, yöre ve tür olarak ele alındığında oyunları karakterize eden, vurgulayan, tanımlamasını sağlayan ve tanımlayan belli niteliklerin var olduğu görülmektedir. En küçük biriminden en geniş yapılanmalara kadar sınıflayarak belirlemeler yapılmasını sağlayan bu unsurları şöyle sıralaya biliriz:

    1-Tavır

    2-Üslup( stil )

    3-Tarz

    1-TAVIR: Oyuncu açısından,kişisel bazda, anlam taşımakta olup; geleneğin göze çarpan küçük parçasının vurgularıdır. Oyun kurgusu içinde ele alındığında tavır, motifle ve onun uygulamadaki özellikleriyle ilgilidir.

    Motifin üç boyutu, yani adımın seriliği, yüksekliği, derinliği, yönü ile ritim ve tempo hareket ölçüsünde tavıra açıklık getirirken, bu hareket formlarıyla ilgili vücut devinimleri de tavrı tamamlayıcı, tanıtıcı ve vurgulayıcı simgelerdir. Geleneksel yapıda, söz konusu hareket ve devinimlerin ulaştığı limit ölçülerle ilgili genel kabuller bulunmaktadır.

    Aynı yörede birden çok tavır olabilir. Aynı taşıyıcı ve fonksiyonel adımı kullanan, aynı motiflere sahip aynı ritm ve tempoda sürdürülen, benzer ya da ortak devinimlere sahip oyunlar aynı tavrın kapsamı içindedir.

    2-ÜSLUP(stil): Üslup, aynı tür içerisinde yer alan yörelerin, yapısal ve biçimsel kurgu yönünden oynanılan oyunlarda birbirinden farklı olarak geliştirdikleri, grup ya da ekip bazında anlam taşıyan farklılaşmaları ifade eder. Farklılaşmalar özellikle taşıyıcı ve fonksiyonel adım yönündedir. Yine hareket yönü,figür periyodunun uzunluğu ve kısalığı, bölüm kullanılıp kullanılmaması, fonksiyonel parçaların farklı kullanılması, aynı tür içinde yer alan yörelerin üslup yönünden farklılaşmasına kaynaklık etmiştir.

    Yine üsluplaşma da vurgulanması gereken bir nokta da, aynı tür içinde yer alan yöre oyunlarından,farklı ayak özelliğine sahip olan oyunların folklorlaşma sürecinde çeşitlemelerini arttırırken, ortak özellik taşıyan oyunların aynı gelişimi göstermemesi,böylece farklı tavrın gelişip genişleyerek üsluplaşma noktasına ulaşmasıyla yöreye hakimiyeti farklılaşmayı temin etmesidir.

    3-TARZ: Türe hakim olan nitelik ve kurgulara tarz denir.Tarzı niteleyen en belirgin karakteristik özellik, oyunun bağlı ya da bağsız oynanması ile ilgilidir. Oyunun biçimsel kurgusunda, hareketin yönünde, hareketin akışında, adımların işlekliğinde belirleyici rolü, bağlı yada bağsız olarak icra edilmesini sağlar. Yine oyuncuların dizilişi ve aralarındaki mesafe tarzı belirleyicidir.

    OYUN (DANS)

    Oyun, kurgusu yönünden çeşitli hareket formları ve bölümleriyle bir bütün ifade eder.

    Bir geleneğe bağlı olmak üzere motif,figür ve bölüm adı verilen hareket serileri üzerine kurulan, devinimlerle desteklenmiş, biçim kurgusuyla şekillenen ve bu görsel yapısı müzikle eşleşmek suretiyle derinlik kazanmış, estetiği hareketlerle yakalayabilen toplumsal ve anonim karakterli geleneksel dans kurgularına “Halk Oyunu “ denir

    Ayaktan başlamak üzere başa kadar uzanan vücut parçalarının oyuna kattığı; omuz titretme, gerdan kırma, kalça hareketleri, diz ve bacak devinimleri, el çırpma, jest, mimik, öne ve arkaya eğilme, olduğu noktada farklı yönlere sallanma, değişik sabit duruş biçimleri gibi vücut hareketleri, plastik değer anlamında vücudun estetiğinin belirginleşmesini temin edici tema ve formlar oyunun karakteristiğini oluşturur.

    1.Ritim :Eşit aralıklarla vurgu, uzunluk (adım cümlesi uzunluğu), kısalık, taşıyıcılık, işleklik özelliklerine sahip ve benzeri adımların ard arda getirilmesinden doğan form ve ifade bütünü hareket armonisi olarak tanımlanır. Halk oyunlarının bir çok hareketinin kombinasyonu olduğuna göre,bu hareketlerin her birinin tek tek ritmik bir bağımlılık ilişkisi vardır.

    2.Hareket Akışı : Oyun içerisinde kullanılan hareket elementlerinin akıcı bir biçimde birbirini izlemeleri, uyumlu bir hareket akışı sağlar. Ayrıca hareketin vücutla sağladığı uyum da hareketin görsel anlamda güzelliğini ve izlenirliğini temin eder.

    3.Koordinasyon: Oyunda, vücuttaki tek tek tüm hareket elementleri, aynı anda anlamlı etkileşim içerisine girer. Bu olay vücut parçalarının olduğu kadar hareket serilerinin de koordinasyonu anlamını taşır. Bu nedenle hareketin akışı vücut ve hareketin koordinasyonu ile doğrudan ilişkilidir.

    FİGÜR

    Bir oyunun, gelenek olarakta adlandırılan, kural ve kalıplar çerçevesinde birim zamanda en az iki veya daha çok adımın (motifin) birbiri ardı sıra, belli bir düzene göre dizilmesiyle meydana gelen hareket serisine figür adı verilir. Başka bir deyişle, en az bir kök motifle bir ek motifin belli bir geleneğe bağlı olarak bir araya gelmesiyle karakterize edici ve taşıyıcı nitelikle oluşturdukları hareket birimine figür denilmektedir.

    Figürü adım cümlesi olarak ta adlandırmak mümkündür. Bu açıdan bakıldığında, ayakların tek tek ve ard arda dizilerek, görsel ve estetik anlamda göze hoş gelen bir görünüm teşkil edecek biçimde adım cümlesi oluşturmasına figür denilmektedir.

    DEVİNİMLER

    Devinimle hareket arasındaki fark, hareketin oyuncunun ayakları vasıtasıyla bir mekan üzerinde, belli bir zaman süresi içinde, düzenli bir yapı arz eden ritmik motiflere uyarak, belli bir mesafe alması anlamını taşırken, devinimin belli bir yönde alınan mesafeyle ilgili olmayıp, oyuncunun adım serilerine bağlı olarak düzenli bir ritme dayalı biçimde, vücudun belli bir bölümünün bir hareket eksenine göre titretilmesi, sallanılması, oynatılması, eğilmesi, bükülmesi gibi motifleri ifade etmesidir. Bu anlamda hareketin imajını devinimler sağlamaktadır. Bu nedenle de geleneksel oyun yapımızda sadece hareket anlamında adım serileri değil, aynı zamanda onlara imaj kazandıran devinimler de karakteristik özellikler bakımından vurgulayıcı bir nitelik taşımaktadır.

    Devinimler eksen hareketi olup, vücudun belli bir yerinde oluşur, ancak vücudu bir yerden diğer bir yere sürüklemez. Bu hareketleri şöyle sıralayabiliriz:

    1-Fleksiyon :Eğilmek (bel hareketleri)

    2-Extansiyon :Yükselmek (duruş)

    3-Rotation (Dönme):Bir eksene göre hareket etmek.

    4-Adduction (Yaklaştırma): Vücudun bir kısmını merkez eksene taşımak

    5-Abduction (Kaçırma-Uzaklaştırma): Vücudun bir kısmını merkez eksenden uzaklaştırmak.

    6-Circumducation: Bütün vücudu veya bir kısmını çevirmek

    7-Kalça Devinimleri: Çalkalama, yancık döğüştürme, göbek atma

    8-Omuz Devinimleri:Titreme, omuzu yukarı aşağı indirip çıkarma, omuz döğüştürme

    9-Gerdan Devinimleri: Gerdan kırma

    10-Spinal(Dönüş): Sıçrayarak havada bir eksene göre dönüş

    Devinimler hareketin estetiğine yön verici ve besleyici güce sahip,onu anlamlı kılan öğelerdir. Adım cümlesine asıl anlamı kazandıran, görsel bir değer olarak yerini belirleyen, yörenin tanınmasını temin edici motif vurgularıdır. Devinimler vücudun hareket noktaları olup, iki ayrı bölüm olarak vücudu hareketlendirir veya sabitlerler. İlk bölüm olarak omuzlardan başlamak üzere bele kadar uzanır, ikinci bölüm ise vücudun ortası olan belden başlamak üzere ayaklara kadar ilerleyen bir hareket bölgesini içeri alır. Devinim vücudun gövdesinden başlayarak ayaklara kadar inen yer çekimi güçlerine karşı vücudun geliştirdiği bir reaksiyon görünümündedir







  2. 2
    AYKIZ
    Bayan Üye

    Cevap: Halk Oyunlarının Karakteristik Özellikleri

    Reklam



    Halk Oyunlarının Karakteristik Özellikleri arasında koşl kola girmek vardır , sonra hep bir ağızdan çığırmak vardır :) birbirinin ayağına basmak vardır







+ Yorum Gönder
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi