Teknolojik gelişmelerin muhasebe bilgi sistemine etkisi

+ Yorum Gönder
Edebi Türler ve Kısa Bilgi Bölümünden Teknolojik gelişmelerin muhasebe bilgi sistemine etkisi ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi


  2. 2
    Gizliyara
    Frmacil.com





    Cevap: teknolojik gelişmelerin muhasebe bilgi sistemine etkisi

    Teknolojik gelişmelerin muhasebe bilgi sistemine etkisi hakkında bilgi


    Bilgi işleme kavramı insanlığın gelişimiyle birlikte varolan bir kavramdır. İnsanlar, her devirde çeşitli yöntemlerle bilgileri belli yerlere işlemişlerdir. Mısır’ da papirüsler üzerine, Mezopotamya’ da kil tabakalar üzerine işlenen bilgiler, günümüzde bilgisayarlara işlenmektedir. Bilgi işleme sistemi, ticaretin ve teknolojiyle paralel gelişim göstermiştir. Ticaretin artışıyla bilgileri kayda geçirme gerekliliği artmış, teknolojinin ilerlemesiyle de bilgi işleme süreci kolaylaşmıştır.


    Muhasebe bilgi sistemi (MBS) , işletme süreçlerinin muhasebe yönünü yansıtır. Bir işletmenin veri işleme işleri, işletme faaliyetleri ile ilgili verileri toplayan, verileri bilgiye dönüştüren ve hem iç hem de dış kullanıcılara bilgi sağlayan muhasebe bilgi sistemi tarafından yapılır.


    Bilgi işleme süreçlerindeki gelişim, muhasebe bilgi sistemine de yansımış, muhasebe bilgileri, teknolojik gelişmelerin ışığında yeni teknikler kullanılarak elde edilmeye başlanmıştır.


    Bu çalışmada muhasebe bilgi sistemi ve teknoloji ilişkisi anlatılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla; 1. bölümde bilgi işleme sistemi, 2. bölümde muhasebe bilgi sisteminde bilgisayar teknolojisi anlatılmıştır. 3. bölümde muhasebe paket programlarına, 4. bölümde kurumsal kaynak planlamasına ve son bölümde dijital uygulamalara değinilmiştir.



    1. BÖLÜM

    BİLGİ İŞLEME SİSTEMİ

    1.1. BİLGİ İŞLEME SİSTEMİNİN UNSURLARI

    1.1.1. Veri - Bilgi

    Veri kavramı, çeşitli durumların, gözlemlerin veya oluşumların her türlü gösterimidir. Bu gösterimler, nümerik veya alfabetik karakterler ya da semboller olabileceği gibi, çeşitli biçimlerdeki grafik çizimler ve diğer tür grafik gösterimler şeklinde de olabilir. Ancak tüm bu gösterimlerin temel özelliği ham yani işlenmemiş olmalarıdır. Verilerin, işlenme sürecinden geçerek anlam taşıyan bir niteliğe gelmeleri ise bilgiye dönüşmüş olmaları demektir

    Tek başına bir müşterinin ismi, bir parasal tutar, bir tarih hiçbir anlam ifade etmeyen verilerken, bunların birleşerek bir müşteriye ait belli bir tarihte ödenmesi gereken bir borcu anlatması, bilgi niteliğindedir.

    1.1.2. Bilgi İşleme Sistemi

    Bilgi işleme, verileri bilgiye dönüştürme sürecidir. Bilgi işleme sistemi ise, girdi, işleme ve çıktı süreçlerini içeren bir sistemdir.

    Bilgi sistemi, planlama, kontrol, koordinasyon, analiz ve karar verme için bilgi toplama, saklama ve yayma amacıyla birlikte çalışan ve birbiriyle ilişkili unsurlar topluluğu olarak tanımlanmaktadır . Bir bilgi sisteminin işlevi, planlama, kontrol ve karar desteği için veri ve bilgileri toplamak, işlemek, kaydetmek, dönüştürmek ve dağıtmaktır. Bilgi sisteminden beklenen, güvenilir bilgiyi gereken yer ve zamanda teslim edebilmesidir (TEKİN ve PARLAKKAYA, 2003: 2).

    Bilgi sistemi, verileri toplama, sisteme girişini yapma, işleme ve saklama; bilgileri kontrol etme ve raporlama işlerini organize etmedir. Bu sayede, bir organizasyonun amaçları ve hedefleri gerçekleşir. Bilgi sistemi formel ve formel olmayan şeklinde ikiye ayrılabilir. Biçimsel (formel) bir bilgi sisteminin açıkça, bilgi üretme sorumluluğu vardır. Biçimsel olmayan (informel) bilgi sistemi ise, biçimsel kanaldan hoşnut olmama sonucu ortaya çıkar. Maalesef çoğu informel bilgi sistemi, formel olanların kullanıcıların ihtiyaçlarına cevap verememesi nedeniyle ortaya çıkmıştır (ROMNEY, STEINBART ve CUSHING, 1997: 16).

    1.1.3. Geribildirim- Kontrol

    Bilgi işleme sürecinin ürettiği bilgi çıktısı, girdi olarak geri verilip, sistemin amacından sapan durumların düzeltmeleri yapılarak gerekli öz denetim sağlanmış olur (ERDOĞAN ve ERDOĞAN, 1996:10). Böylece geribildirim ve kontrol faaliyetleri de sistemdeki yerini alır.

    1.1.4. Saklama

    Veri veya bilgilerin toplanması, kaydedilmesi ve hesaplamalara konu edilmesi ile bu veri veya bilgilerin ilgili kişilerce kullanılması aynı zamanda olmayabilir (ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, 2005: 63). Bu nedenle bilgi işleme sistemi, verilerin ve bilgilerin gerektiğinde kullanılmak üzere saklanması işlevini de yerine getirmektedir.

    Tüm unsurlarıyla bilgi işleme sistemini aşağıdaki şekille göstermek mümkündür (ERDOĞAN ve ERDOĞAN, 1996:11) :


    Şekil 1: Bilgi İşleme Sistemi.

    1.2. BİLGİ İŞLEME SİSTEMİNİN EVRELERİ

    Bilgi işleme sisteminde girdi süreci, ham verilerin alınıp, derlenip sınıflanması işlemlerinden oluşur. Bu veriler, işletmede bulunan saklanmış veriler olabileceği gibi, çevreden (tüketiciler, ortaklar, devlet gibi faktörlerden) elde edilen veriler de olabilir. İşleme sürecinde veri üzerinde hesaplamalar ve analizler yapılır. Çıktı sürecinde ise raporlar üretilir.


    Şekil 2: Bilgi İşleme Sistemi ve Evreleri (ERDOĞAN ve ERDOĞAN, 1996:13) .

    1.3. BİLGİ İŞLEME YÖNTEMLERİ

    Bilgi işleme yöntemleri,

    Mekanik araçlar yardımıyla yapılan elle bilgi işleme,

    Elektronik (bilgisayarla) bilgi işleme olarak ikiye ayrılır.

    Elle bilgi işleme sisteminde insanlar, ilkel yöntemleri kullanan bilgi işlemcilerdir. İnsanlar düşünebilir, olayların nedenlerini bulabilir ve alışılmadık durumlara adapte olabilirler ancak, yavaştırlar ve hata yaparlar. Bilgisayarla bilgi işlemede veri işlemek için bilgisayarlar kullanılır. Bu sistem, insanlar aracılık etmeksizin bilgi işleme fonksiyonlarını yerine getirebilirler. Ayrıca büyük hesaplamaları bile çok hızlı bir şekilde yaparlar (ROMNEY, STEINBART ve CUSHING, 1997: 16).




    2. BÖLÜM

    MUHASEBE BİLGİ SİSTEMİNDE BİLGİSAYAR TEKNOLOJİSİ

    2.1. MUHASEBE BİLGİ SİSTEMİ VE BİLGİSAYAR

    Muhasebe bilgi sistemi (MBS) , işletme süreçlerinin muhasebe yönünü yansıtır. Bir işletmenin veri işleme işleri, işletme faaliyetleri ile ilgili verileri toplayan, verileri bilgiye dönüştüren ve hem iç hem de dış kullanıcılara bilgi sağlayan muhasebe bilgi sistemi tarafından yapılır. Bu işlevi ile muhasebe, işletmenin yönetim bilgi sistemlerinin odağını oluşturur. Herhangi bir organizasyonda MBS üç önemli işlevi yerine getirir (TEKİN ve PARLAKKAYA, 2003: 2):

    Faaliyetler ve işlemler hakkındaki verileri toplar ve kaydeder. Verileri işletime içi faaliyetlerden, işletmenin çevre ile faaliyetlerinden ve geribildirim olmak üzere üç kaynaktan toplar.

    Planlama, uygulama ve kontrol faaliyetleri için karar vermede kullanılmak üzere veriyi işleyerek bilgiye dönüştürür.

    Organizasyonun varlıklarını korumak için yeterli kontrolleri sağlar. Bu kontroller, ihtiyaç duyulduğu zaman doğru ve güvenilir verilere sahip olunmasını sağlar.

    Bilgi işleme yöntemlerinden olan bilgisayarla bilgi işleme ise (bilgisayar teknolojisi), elle bilgi işlemeye göre çok avantajlı bir yöntemdir. Bilgi işleme sürecinin tam ve aksaksız işleyişini sağlayan bu yöntem, veri giriş aşamasından rapor üretme aşamasına kadar her evrede güvenilir, hızlı ve bilgilere istenilen anda ulaşmayı sağlaması açısından da yararlı bir yöntemdir. Bilgi işleme sürecini donanım, yazılım ve personel ile destekleyen bilgisayar teknolojisi, muhasebe bilgi sisteminin işleyişine hız kazandırmaktadır.

    Günümüzde küreselleşme ile bütün dünyanın bir pazar olarak kabul edilmesi, ağır rekabet koşulları alınacak kararlar için ihtiyaç duyulan bilgilerin miktarını, çeşidini ve karmaşıklığını arttırmıştır. Bunu doğal sonucu olarak da elle üretilmesi mümkün olmayan bilgilerin üretiminde bilgisayarlardan yararlanılması kaçınılmaz olmuştur (UÇAR ve ERTÜRK, 1999: 42).

    Ekonomik faaliyetlerle ilgili kararların alınmasında ihtiyaç duyulan bilgilerin sağlanmasını amaçlayan muhasebe için de bilgisayarların önemi tartışılmaz. Bilgisayarlar, bilgileri insandan daha hızlı işleyebildikleri için muhasebede rutin, ayrıntılı ve zaman alan işlemleri hızlandırmakta; analiz ve yorum aşamalarında katkıda bulunmaktadır.

    İnsan emeği ile bilgisayar arasındaki fark, bir işin önce insan eliyle sonra da bilgisayarda yapılması halinde alacağı zaman küçük bir örnekle gösterilerek açıklanabilir (UÇAR ve ERTÜRK, 1999: 3):

    600 personeli bulunan bir işletmede ücret bordrosu elle hazırlandığında her bir personelin bilgilerini hesaplamak ve yazmak ortalama 5 dakika sürüyorsa, bütün personelin bordrolarının hazırlanması 3.000 dakika yani 50 iş saati sürecektir. Bu işe bir personel görevlendirilirse, günde 8 saatlik aralıksız ve verimli çalışma ile bir haftalık mesai vermesi gerekir.

    Aynı işi bilgisayara yaptırma ise; bilgiler önceden girildikten sonra, hesaplanması birkaç saniye, yazıcının hızına göre kağıda dökümü de birkaç dakika alacaktır. Bir bilgisayar 10.000 kişinin bordro bilgilerini, masanın üzerinde bulunan ve devrilen bir bardaktan suyun yere ulaşması zamanı kadar kısa bir sürede gözden geçirebilir ve gerekli değişiklikleri yapabilir. Bugün bilgisayarların hesap yapma güçleri saniyenin milyarda biri (nanosaniye) veya saniyenin trilyonda biri (pikosaniye) ile ölçülebilmektedir.

    Muhasebe bilgi sistemine bilgisayar dahil edildiğinde, belli başlı aktivitelerde herhangi bir değişiklik olmaz. Muhasebe bilgi sistemi verileri toplamaya, işlemeye ve saklamaya devam eder. Verilerin doğruluğu üzerindeki kontrolleri yapar. Raporları ve diğer bilgileri üretir. Muhasebe bilgi sistemi bilgisayara dayalı bir bilgi sistemi haline dönüştürüldüğünde çoğunlukla işlemlerin özellikleri değişir. Veri, belki özel yöntem veya araçlarla toplanmaya başlanır. Kağıt üzerindeki hesap kayıtları çok az kullanılır. Bazı zamanlarda kaynak dokümandan bile vazgeçilir. Süreç içindeki adımların çoğu otomatikleşir. Çıktılar daha düzgün alınır. Çoğu çıktı, kullanıcıların talebi üzerine alınır. Dahası, çıktılar işletme içindeki yerel ağ bağlantısı ile tüm kullanıcılara anında dağıtılır. Sıra verilerin kontrolüne geldiğinde ise bilgisayarların kendi kendilerine bu kontrolü yapmalarına olanak vardır (WILKINSON ve CERULLO, 1997: 75-76).

    2.3. BİLGİSAYARIN MUHASEBE İŞLEMLERİNE OLUMLU ETKİLERİ

    Bilgisayarın muhasebe departmanına olumlu etkilerinden birkaçı aşağıda sıralanmakla beraber, bilgisayar alanındaki hızlı gelişimin burada sayılamayan çok değişik yararlar sağlayacağı açıktır (UÇAR ve ERTÜRK, 1999: 42).

    - İşlemlerin izlenmesi, bilgisayarla daha hızlı ve yalın bir şekle dönüşecektir. Eskiden olduğu gibi bir takım belgeler, defterler ve hesaplamalarla uğraşılmayacaktır. Çünkü bilgisayar bunları çok basit bir şekilde yapmaktır. Sadece doğru fiş girebilmek sonuca doğru ve basit bir şekilde gitmeyi sağlamaktadır. Yevmiye, büyük ve yardımcı defterlere sadece birkaç tuş vuruşuyla ulaşılmaktadır.

    - Raporların düzenlenmesi de bilgisayar yardımıyla kolaylaşacaktır. Önceleri muhasebe departmanının düzenlediği raporlar, yılda bir kez çıkarılan bilanço ve kar-zarar tablosu ve 3-4 ayda bir yapılan mizandı. Bunlardan daha fazlasının yapılmasına ne zaman ne de güç yetiyordu. Bu nedenle aksaklıklar varsa ancak aylar sonra görülebiliyor ve gecikmiş tedbirlere iş geçiştiriliyordu. Bilgisayar kullanıldığı anda ise bu raporları elde etmek saniyeler içinde olmaktadır.

    - Sonuçları anlamlandırma süreci de bilgisayardan etkilenecektir. Günlük rutin işlerin bilgisayara yaptırılmasıyla, muhasebecinin başka işlere ayıracağı zamanı artmaktadır. Bu sayede sonuçlar üzerinde düşünüp onlara anlam kazandırması için daha çok vakti olmaktadır.

    - İşlemler hızlanacaktır. Bilgisayarın hızlı işlem yapıp, sonuçları anında ve istenilen detayda verebiliyor olması, muhasebe departmanına karar desteği ve denetim gibi çoğu yönden yönetime daha fazla yardımcı olabilmeyi sağlayacaktır.

    - Üretim aksamayacaktır. Asgari stok seviyesi, emniyet stoku gibi üretimde son derece önemli unsurlar, bilgisayar tarafından sürekli hesaplanıp ilgililer uyarılınca, hem üretim aksamayacak hem de atıl stoklarla çalışılmayacaktır.



    - Veri tabanı oluşacaktır. Verileri bir kere verdikten sonra onlardan defalarca ve değişik şekillerde yararlanabilme imkanı veren veri tabanı oluşacaktır. Geçmişte yapılanlar, şimdiki durum ve gelecek hakkında bilgiler içererek, planlamaya ve değişik fikirlerin oluşmasına katkıda bulunur.

    Muhasebe bilgi sistemine bilgisayar düzgün bir şekilde ilave edildiğinde şu değişiklikler gerçekleşir (WILKINSON ve CERULLO, 1997: 76):

    - Veriler daha hızlı işlenir.

    - Verilerin ve bilgilerin doğruluk payı artar.

    - Maliyetler, her ticari belgede düşer.

    - Raporlar ve diğer çıktıların zamanlaması daha uygun hale gelir.

    - İhtiyaç duyulan bilgilere istenilen anda ulaşmak mümkün olur.

    - Bilgisayar kullanmayı ve bilgisayarda rutin işleri takip etmeyi iyi bir şekilde öğrendiklerinde işçilerin ve yöneticilerin verimlilikleri artar.







+ Yorum Gönder
5 üzerinden | Toplam : 0 kişi