Balıkesir Yöresi Halk oyunları

+ Yorum Gönder
Şehir ve İlçeler ve Marmara Bölgesi Bölümünden Balıkesir Yöresi Halk oyunları ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    RüzgarGülü
    Bayan Üye
    Reklam

    Balıkesir Yöresi Halk oyunları

    Reklam



    Balıkesir Yöresi Halk oyunları

    Forum Alev
    Balıkesir Yöresi Halk oyunları

    Balıkesir yöresi halkoyunları, Balıkesir ve çevresine özgü halkoyunları./




    Balıkesir yöresi oyunlarında neşe, yas, aşk, kahramanlık, askerlik gibi konular ele alınmıştır. Başlıca enstrümanları davul, zurna, kabak kemane, klarnet, tahta kaşıklardır.


    Geçmişten Günümüze Balıkesir Halkoyunları Çalışmaları [değiştir]
    Balıkesir ova köylerinde kullanılan geleneksel manav kostümüBalıkesir Yöresi oyunlarıyla ilgili çalışmalar cumhuriyetten sonra başlamıştır.

    1932 yılında kurulan halkevleri aracılığıyla Balıkesir yöresinde yapılan çalışmalar düzenli, bilinçli bir şekilde yapılmaya başlandı.

    1957'de <<Pamukçu Halk Oyunları Derneği>> kurulmuştur. Dernek ekibi Dr. Fazıl Küçük'ün davetiyle 1958 yılında uçakla 19 Mayıs'ı kutlamak için Kıbrısa gitti. Bu derneğin <<ilk yurtdışı seyahati>> idi. Kıbrısta 19 Mayıs bayramını kutlarlar.

    1958 yılının Haziran ayında Balıkesir Pamukçu ekibi vapurula İstanbul'dan Marsilya'ya oradan da otobüsle Nis'e giderek <<Nis>> ve <<Kan Festivali>>ne katılırlar. Daha sonra Brüksel'e geçen ekip, burada tertiplenen "Türk Gecesi"nde başarı ile ülkeyi temsil ederler. Bu festivallere katılan sayılı birkaç ekipten biridir. Brüksel'deki programdan sonra İtalya'ya geçen ekip <<Emperia>> şehrindeki askeri bayrama katılır.


    Balıkesir efeleri toplu güvende oyununu oynarken
    4-14 Kasım 1968 tarihleri arasında Monako'da düzenlenen "Dünya Turizm Kuruluşları" kurumunun 70. kuruluş yılına katılan Balıkesir ekibi Prens Rainer ve Prenses Grace Kelly'in takdirlerini kazanırlar.

    1972'de Balıkesir ekibi Fransa'nın Diyon şehrindeki <<Uluslararası Halk Dansları>> festivaline katıldı ve birinci oldu. Bu dönemden sonra Balıkesir'in yurtdışı ve yurtiçi halkbilimi çalışmalarında önemi arttı.

    Balıkesir Pamukçu ekibi 1973 yılında gerçekleşen ve Tunus'ta düzenlenen Akdeniz Oyunlarına katılmıştır. Türkiye'yi bütün Avrupa ekipleri arasında temsil eden ekip burada 35 gün kalmıştır. 1975 yılında Pamukçu oyunları yeniden derlendi. Yabancı devlet başkanlarından, ABD Başkanı <<Eisenhower>>'ın, Fransa Devlet Başkanı De Gaulle'ün ve Prens Hasan'ın karşılama törenlerinde hazır bulunan ekip, ayrıca üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın, Başbakan Adnan Menderes'in ve Başbakan Süleyman Demirel'in karşısında da oynamıştır.

    1984 yılında o zamanki adıyla <<Milli Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı Beden Eğitimi Spor ve İzcilik Dairesi Başkanlığı>> ilk ve orta dereceli okullar ve dernekler arası tüm yurt çağında halkoyunlarını geliştirmek amacıyla yarışmalar yapmaya başlamıştır. Bu tarihten itibaren bu MEB yarışmaları Balıkesir yöresi halkoyunlarının gelişmesinde ana etken olmuştur ve pekçok derleme çalışmaları yapılmıştır. Gerek oyun repertuvarı gerekse sahne teknikleri bakımından gerekse de kostüm araştırmaları açısından ilerlemeler kaydetmiştir.

    Ekimm 2000'de ilk düzenlenen TC. Kültür Bakanlığı I. Mahalli Halk Oyunları Yarışmasına <<Balıkesir Bigadiç İlçesi Kızılçukur Köyü Halk Oyunları Topluluğu>> da katıldı ve yarışmada "En İyi Kıyafet" Ödülü'nü aldı.

    2001 yılında <<TC. Başbakanlık Gençlik ve Spor Müdürlüğü Türkiye Halk Oyunları Federasyonu>> kurulmuştur. Bu kurum aracılığıyla Balıkesir'de kulüpleşme başlamıştır. Bu kulüpler federasyonun düzenlediği yarışmalara katılmaktadırlar.

    2001 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Balıkesir Yöresi(İli) Türk Halk Oyunları Giyimi ile ilgili kitap yayımlanmıştır.

    Bu arada <<Balıkesir Folklorunu Araştırma ve Turizm Derneği(BAFAT)>> ile <<Dursunbey Folkloru Araştırma Eğitim ve Turizm Derneği (DUFAD)>> faaliyetlerine başlamıştır.

    2007 yılında Balıkesir Valiliği I. Mahalli Halk Oyunları yarışması yapıldı ve bu yarışmaya 17 ekip katıldı. Bu yarışma, köylerin unutmaya başladıkları halk oyunlarına olan ilgisini arttırmaya ve devam ettirmeye yönelik büyük önem taşımaktadır.


    Yöre Oyunları Hakkında Bilgi
    Balıkesir yöresi kaşıklı zeybek oyunlarıYöredeki oyunlar genel halk oyunlari türlerinden Zeybek türüne girmektir. Coğrafi olarak incelendiğinde Körfez ve körfeze yakın bölgelerde "ağır zeybek", merkeze yakın bölgeler ile ovalık bölgelerde Güvende,Karşılama Oyunları ve Bengi tipindeki "kırık zeybek", doğudaki dağlık bölgede ise "kaşıklı zeybek" oyunları olduğu görülmektedir. Bu yüzden yörede "yöre tavrı" yerine "oyun tavrı" dikkate alınmalıdır. Yöredeki oyunların ortak özellikleri <<toplu>> olarak oynanması ve daire,düz çizgi ve karşılıklı geçişler şeklinde icra edilmesidir. Erkek Oyunlarında Çalgı olarak bağlama,davul,zurna veya klarnet kullanılmaktadır.

    Başka bir sınıflandırma ise dağ köy oyunları ve ova köy oyunları şeklinde yapılabilir.


    Erkek oyunları

    a. Ağır Zeybek oyunları:

    Genellikle Ayvalık, Burhaniye, Havran ve Edremit dolaylarında rastlanılan oyunlar ağır zeybek oyunlarıdır. Örneğin; Ergama, Sabai Güvende, Koybatın Dereleri,Edremit Güvende,Alay Havası,Tabancalı,Kozak Dağının Çamları,İsmailli,Koca Arap, Savaştepe Zeybeği, Harmandalı ve Karyolamın demiri bu kategoriye sokulabilir. Bu oyunlar aynı zamanda çoğunlukla manav köyleri tarafından oynanmaktadır.

    b. Kırık Zeybek oyunları:

    Balıkesir merkez, Balya, İvrindi,Gönen dolaylarında oynanan oyunlar genelde ağır ve ağdalı olmaktan ziyade kollardaki kırıklık ve hareketlerdeki çeviklikle ön plana çıkar. Bu oyunları üç gruba ayırabilir. Bu köyler aynı zamanda manav ve muhacır köyleridir.

    Güvende tipi oyunlar: <<İkili Güvende,Toplu Güvende, Ağır Hava, Doğru Hava, Sarhoş havası, Kemeraltı, Doğanlar Zeybeği,Evciler Zeybeği, Bağ Yüzünün Çamları, İnce Memed bu tipte oyunlardır. Toplu olarak dairede oynanır.>>
    Bengi tipi oyunlar: <<Pamukçu Bengisi, Karşılama, Balıkesir Zeybeği, Balya Bengisi, Hambar Altı Kum Altı. Bengi ayak yapısının kökeni aslında manav köyleridir. Yapılan araştırmalarda manav köylerinde bengi ayak yapısı tespit edilmekte ancak oyunların unutulduğu söylenmektedir. Muhacır köylerin manav köylerinden veya bölgede bulunan efelerden öğrendiği tahmin edilmektedir. Zira bu tip oyunun en meşhuru bir muhacir köyü olan Pamukçu'da halen oynanır.>>
    Zeybek tipli oyunlar: Bu köylerde harmandalı ve karyolamın demiri gibi ayak çekmeli çok ağır olmayan zeybek oyunlarına da rastlanır.
    c. Kaşıklı Zeybek oyunları:

    Dursunbey, Sındırgı, Bigadiç ve Kepsutun bir kısmında daha çok kaşıklı zeybek oyunlarına rastlanır. Bu ilçelere bağlı köylerdeki tespitlere göre giyim tarzı da oldukça farklıdır ve oyundlarda kaşık eşlik aracıdır. Oyunlar genelde sekmeli oyunlardır. Aynı zamanda bu oyunların oynandığı köyler yörük köyleridir. Bu kesimdeki köylerde erkeklerin oynadığı oyunlara örnekler; <<Akpınar, Azime,Tüllek(İğde Dalı),Sekme,Sektirme, Cezayir, Kayalcanın Taşları,Şerifem,Aşağı Yoldan,Yılanı Yılanı,İsmailler Zeybeği,Koca Kuş,Dada Zeybeği, Aşağıdan Çıktı Bayrağın Ucu, Şu Derelerin Taşları, Engin Derelerin Suyu, Bir Yakadan Bir Yakaya, Evleri Var Üst Başta (dörtlü zeybek), Uzun Çarşı Baştan Başa, Yağsın da Yağmurlar, ,Akdağ Yaylası, Köroğlu, Kocaceviz, Alfadı, Kırmızı, Zerdali Dali, Asağı Yagcılar Zeybeği, Atım Durdu Ben Yoruldum, Çörüm Havasi, Osmanlar, Cuma Efe, Halil Efe, Şakir Efe, Hastane Önünde.>>


    Kadın Oyunları

    Geleneksel olarak kadın oyun enstrümanları bakır tava,kazan,kaşık ve zilli maşa kullanılmaktadır. Oyunlar türkü eşliğinde oynanır. Kadın oyunları genelde etnik yapıya göre kategorize edilmektedir:


    Balıkesir yöresi Türkmen oyunları icra edilirken
    a. Manav Oyunları

    Manav oyunları, Manav köylerinde kadınlar tarafından özel günlerde oynanan oyunlardır. Eskiden genelde evin içinde oynanırdı. Bu oyunlar kaşıksız oyunlardır. Manavlar, 10.yy'dan itibaren bölgeye yerleşmiş ilk Türkmen obalarıdır. Sonradan yerleşen yörüklerden ve muhacırlardan ayrılması için bu tanım kullanılır. Manav oyunları;

    Zeybek tipli oyunlar: Harmandalı, Karyolamın Demiri, Kayalar.
    Karşılıklı oynanan sekmeli oyunlar: Mende, Entarisi Damgalı, Balıkesir Yolunda, Şıngır, Eşmem Ben, Asmaların Filizi, Dere Boyu Düz Gider, Çay Benim Çeşme Benim, Yeşil Dağlar, Bandırmalım, Bandırmalı Güzelim, Küçük Mehmet, İnce Mehmet, Suda Balık Oynuyor, Gürgane Dalları, Susurluk Karşılaması, Hopde Güzelim, Ninna, Aya Baktım.
    Bengi tipli oyunlar: Karşılama, Bandırma karşılaması, Susurluk karşılaması.
    b. Yörük oyunları:

    Bu oyunlar kaşıklı zeybek oyunlarıdır ve Dursunbey, Sındırgı, Bigadiç, Kepsut ile bazı Savaştepe köylerinde oynanır. Oyunlarda konar-göçerliğin etkisi vardır. Yörük kadın oyunları üç alt kategoride incelenir: Sekmeli, adımlı oyunlar, hoplamalı oyunlar.

    Sekmeli oyunlara örnek; << Akpınar, Azime, Şerifem, Aşağı Yoldan, Yörük Dağı, Dursunbeyin Hanları, Aşağıdan Çıktı Bayrağın Ucu, Şu Derelerin Taşları, Engin Derelerin Suyu, Bir Yakadan Bir Yakaya, Güzelim Güzelim, Şıngır, Süpürgesi Aynalı, Yanma Yürek, Zerdali Dali>>
    Adımlı oyunlara örnek; <<Demirciler, Bakırcılar, Bahçelerde Üzerlik gibi>>
    Hoplamalı oyunlara örnek; <<Tünleme,Oğlanın Adı Hakkı,Köroğlu, Kocaceviz, Kırmızı, Hatçam,Durnalar,Tüllek(İğde Dalı) gibi>>
    c. Türkmen oyunları:
    Balıkesir yöresindeki tahtacı türkmenleri ve çepni türkmenleri tarafından oynanan oyunlardır. Bu oyunlarda kaşıksızdır. Kendine özgü tavrı vardır. Bu oyunlara örnekler; <<Al Basmalar Aldım, Haydi Güzelim, Bağlarım, Armut Ağacı,Lamba Şişesi, Baydan Nazmiye, Mendili Oyaladım, Kırmızı, Sarıkarınca, Akpınar.>>

    d. Muhacır oyunları:

    Bu oyunlar Balıkesir yöresindeki genelde Bulgaristandan 17. yy'da gelmiş muhacır köylüleri tarafından oynanan oyunlardır. Kaşıksız oyunlardır. Örnek; Karşılama, Hora, Vangel Çantası, Ayva ile Nar, Gürgenin Dalları Bazı manav oyunlarını da oynarlar.


    Halk Oyunları Kulüpleri
    Balıkesir ova zeybek kostümü arkadan görünümİlde faaliyet gösteren halk oyunları kulüpleri;

    Karagücü Spor Kulübü
    Balıkesir Gençlik Merkezi Spor Kulübü
    Ferman Halk Oyunları GSK Kulübü
    Pamukçu Belediye Spor Kulübü
    Pamukçu Bengisini Yaşatma Geliştirme Gençlik ve Spor Kulübü
    BAFAT Balıkesir Folklor Araştırma Spor Kulübü
    Balıkesir Engelliler Spor Kulübü
    Gönen Spor Kulübü
    İvrindi Spor Kulübü
    Burhaniye Spor Kulübü
    DUFAD Spor Kulübü
    Sındırgı Spor Kulübü
    Kepsut Spor Kulübü
    Ayvalık Spor Kulübü
    Edremit Spor Kulübü
    Ayrıca ildeki pek çok okul bu uğraşa gönül vermekte ve Balıkesir yöresi halk oyunlarını geliştirmeye çalışmaktadır. Gerek kostüm gerekse sahne ve müzik açısından Balıkesir yöresinin gelişmesini sağlamaya çalışmaktadırlar.

    Başarı kazanmış okullardan bazıları şunlardır; Karesi İlköğretim Okulu, Alişuuri İlköğretim Okulu, Mehmetçik İlköğretim Okulu, İvrindi 7 Eylül İlköğretim Okulu, Hatice Fahriye Eğinlioğlu İlköğretim Okulu, Zağnospaşa İlköğretim Okulu, Pamukçu Mebruke Hakkı Kabakçı İlköğretim Okulu, Vehbi Bolak İlköğretim Okulu.

    Liselerden ise; Sırrı Yırcalı Anadolu Lisesi, Adnan Menderes Lisesi, Balıkesir Lisesi, Ticaret Odası Lisesi, Endüstri Meslek Lisesi.

    İlçelerden ise başta Burhaniye olmak üzere Edremit, Gönen, İvrindi, Savaştepe ve Kepsut'taki okullar bu uğraşa destek vermektedir.

    Halk Eğitim Merkezleride halk oyunları faaliyetlerine destek olmaktadırlar. Özellikle Balıkesir H.E.M. Savaştepe H.E.M ve Kepsut H.E.M. Türkiye finallerinde Balıkesir ilini başarıyla temsil etmişlerdir. Yine okullarda açtıkları kurslarla öğrencilerimizin boş zamanlarını değerlendirip, yöremiz halk oyunlarını öğrenmelerine vesile olmaktadırlar.




  2. 2
    ADVİE
    Bayan Üye

    Cevap: Balıkesir Yöresi Halk oyunları

    Reklam



    Balıkesir Yöresi Halk oyunları örnek olarak zeybek oyunu olur herhalde zaten resimdede o görünüyor şimdi horonu ile meşhur dersek biraz abes olur:)







+ Yorum Gönder
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 3 kişi