Osmanlı Devleti Üzerinde Ekonomik Mücadele

+ Yorum Gönder
Tarihimiz ve Osmanlı Devleti Bölümünden Osmanlı Devleti Üzerinde Ekonomik Mücadele ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Fatal
    Özel Üye
    Reklam

    Osmanlı Devleti Üzerinde Ekonomik Mücadele

    Reklam



    Osmanlı Devleti Üzerinde Ekonomik Mücadele

    Forum Alev
    OSMANLI DEVLETİ ÜZERİNDE EKONOMİK MÜCADELE Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için, 1914'e gelene kadar son 25 yıl Osmanlı Devleti üzerindeki ekonomik çıkarlara bakmakta yarar var.

    Emperyalizm ve emperyalist terimlerini kullanmadan Osmanlı Devleti 'nin 19. yy. ve 20. yy. tarihini yazmak ve büyük devletlerin politikalarını açıklamak olanaksızdır. Öyle ki emperyalist devletlerin rekabetlerinin yoğunlaştığı en önemli yörelerin başında Osmanlı Devleti gelir. Osmanlı Devleti 'nin egemen olduğu bu yöreye batılı yazar ve devlet adamlarının "Orta Doğu" ve "Yakın Doğu" demeleri de emperyalist tutkularının sembolü oldu. Süveyş Kanalı'nın açılması, pamuk üretimindeki önemi ve diğer hammadde kaynaklarının bulunması ve büyük devletler için önemli bir pazar olması nedeniyle özellikle 19. yy. sonunda Osmanlı Devleti üzerindeki ekonomik rekabet çoğaldı. 20. yy. başında petrolün ekonomide kazandığı önem ve Osmanlı Devleti 'nin yönetimindeki topraklarda zengin petrol yatakları bulunması, büyük devletlerin arasındaki rekabeti, buralara egemen olmak mücadelesine dönüştürdü. Büyük devletler Osmanlı Devleti 'ne kendi çıkarları açısından bakıyordu.
    1902 yılında Alfred Mahan buraları için "Orta Doğu" terimini kullanırken, yörenin Avrupa, Asya ve Afrika kıtaları arasındaki konumunu ve büyük su yolları ile çevresindeki Karadeniz, Akdeniz, Kızıldeniz'in kavşak noktasında bulunması, Aden Körfezi'ndeki önemini göz önüne almıştı. Bu nedenle, Orta Doğu'yu bir tekerleğin merkezine benzetiyordu. Yöredeki boğazların ve su yollarının binlerce yıldan beri savaş nedeni olduğu göz önüne alınırsa, Osmanlı Devleti 'nin konumunun önemi ve üzerindeki emperyalist ihtiraslar daha iyi anlaşılır. 20. yy.da büyük devletlerin Osmanlı Devleti üzerindeki çıkarları, emellerini daha iyi gösterecektir. Osmanlı Devleti maliyesini denetim altına alan "Duyun-u Umumiye" içinde devletlerin alacak hisseleri şöyleydi:
    Fransa: 2,5 milyar Frank
    İngiltere: 600 milyon Frank
    İtalya: 120 milyon Frank
    Osmanlı Devleti 'nde büyük devletlerce yapılmış olan demiryollarının dağılımı ise şöyleydi:
    Osmanlı Devleti : % 31
    Almanya % 36,8
    Fransa % 21
    İngiltere % 10,5
    Belçika % 1,7
    Demiryoları yalnızca işletme bakımından değil, bu işletmeyi yapanların, demiryolları üzerindeki ekonomik çıkarları açısından da büyük önem taşıyordu. Demiryolunun her iki yanında 20 km. lik şerit içindeki ekonomik haklar işletmesi devlete aitti. 1913-1914 yıllarındaki Osmanlı Devleti 'nin genel ticareti de şöyleydi.
    İngiltere
    İthalat
    % 20
    İhracat
    % 21,4
    Fransa
    İthalat
    % 8,8
    İhracat
    % 21,1
    Rusya
    İthalat
    % 8,5
    İhracat
    % 3,8
    İtalya
    İthalat
    % 6,5
    İhracat
    % 4,3
    Toplam (İngiliz Lirası)
    İthalat
    40.908.680
    İhracat
    21.430.120
    Ticarette öncelik İngiltere idi, fakat Alman rekabeti İngiltere'yi rahatsız edecek ölçüde gelişiyordu. Rusya'nın ekonomik çıkarlarından çok, stratejik yayılma ihtirasları vardı.
    1912'de Trablusgarp'ı işgal etmiş olan İtalya, Osmanlı Devleti 'nin paylaşılmasında pay olarak Güney ve Batı Anadolu kıyılarına; Fransa; Suriye, Adana, Mersin yöresine, İngiltere; petrol yataklarının önemi nedeniyle Irak'a göz dikmişti. Batı Anadolu'da gözü olan Yunanistan'ın durumu daha ileride antlaşmalarla belirlenecektir. Rusya ise tarihi rüyası olan Boğazlar ve Doğu Anadolu'yu ele geçirmek istiyordu. Bağdat Demiryolu projesinin ortaya çıkması, büyük devletlerin çekişmelerini daha da arttırınca Almanya bu devletler de hisse vermek zorunda kaldı. Rusya bu hisselerden istemedi, fakat kendi nüfus alanı olarak kabul ettirdiği Doğu Anadolu'ya demiryolu yapılmasını engelledi ve böylece Osmanlı Devleti ile Doğu Anadolu'da yapacağı savaşlarda Osmanlı Devleti 'nin asker, malzeme ve cephane naklini de engellemiş oldu. Almanya, Rusya, İngiltere, Fransa, İtalya, Avusturya yukarıda belirttiğimiz yöreleri ekonomik nüfus alanları olarak belirlediler. 1914 yılında savaş çıktığında Osmanlı Devleti içte ve dışta buraya kadar açıkladığımız koşullar altındaydı ve devletin kaderini belirleyecek kararları vermek Enver, Talat, Cemal üçlüsünün ellerinde idi.




  2. 2
    Filiz
    Bayan Üye

    Cevap: Osmanlı Devleti Üzerinde Ekonomik Mücadele

    Reklam



    Osmanlı devleti son zamanlarında ekonomisi iyice çökmüş,yabancı devletlere borç içinde olan ,askeri ve siyasi gücü kalmayan bir devlet haline gelmiştir.







+ Yorum Gönder
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 1 kişi