Göllerimizin oluşumu özellikleri ve dağılışı

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Göllerimizin oluşumu özellikleri ve dağılışı ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1

  2. 2
    Ensar
    Özel Üye





    Cevap: Göllerin oluşumları
    Göllerin oluşum özellikleri
    Türkiyedeki göller ve oluşumları



    1 Yerli Kaya Gölleri

    a Tektonik Göller: Yer kabuğunun çökmesi veya kırılması neticesinde meydana gelen çukurluklara suların dolmasıyla oluşurlar Dünya’nın en derin gölü olan Baykal Gölü (1741 m) Lût Gölü Hazar Gölü ve Çad Gölü yeryüzündeki başlıca büyük tektonik göllerdir

    LUT GÖLÜ (TEKTONİK)

    Ülkemizdeki başlıca tektonik göller ise şunlardır:

    * Marmara Bölgesi’nde; Sapanca İznik Ulubat ve Manyas gölleri
    * Ege Bölgesi’nde; Simav Gölü
    * Göller Yöresi’nde; Beyşehir Eğirdir Acıgöl Burdur Ilgın (Çavuşçu) Akşehir Eber Suğla ve Kovada gölleri
    * İç Anadolu Bölgesi’nde; Tuz Seyfe ve Tuzla gölleri
    * Doğu Anadolu Bölgesi’nde Hazar Hozapin ve Van gölleri

    TUZ GÖLÜ (TEKTONİK)

    Türkiye’nin en büyük tabii gölü olan Van Gölü tektonik bir çukurluğun önünün lavlarla kesilmesi sonucu oluştuğundan volkanik set gölü olarak da bilinir

    b Karstik Göller: Bu tür göller kayatuzu jips kalker gibi çözünebilen tabakaların bulunduğu sahalarda meydana gelir Bazı karstik göllerin oluşumunda tektonik olaylar da etkili olmuştur

    Karstik göller ülkemizde en fazla AKDENİZ BÖLGESİ Toros Dağları’nın batı kesiminde bulunur Buralarda yer alan Kızılören obruk gölü Kestel Avlan Yarışlı ve Salda gölleri tipik birer karstik göldür Bu göllerimiz sadece kireçtaşlarının çözülmesiyle oluşan çanaklar üzerinde meydana gelmişlerdir

    AVLAN GÖLÜ(KARSTİK)

    Bununla birlikte bu alandaki bazı göllerimizin ise oluşumu tektonik çanaklarda başlamış karstik olaylarla devam etmiştir Bu göllerimizin başlıcaları Beyşehir Eğirdir Burdur Acıgöl Kovada ve Suğla gölleridir

    c Volkanik Göller: Volkanik faaliyetler esnasında oluşan patlama çukurları içerisinde meydana gelen göllerdir Başlıca volkanik göllerimiz Meke Gölü Acıgöl Nemrut ve Gölcük gölleri ile Süphan Dağı’nın yan kraterlerinden birinde bulunan Aygır Gölü’dür

    MEKE GÖLÜ(VOLKANİK)

    d Buzul (Sirk) Gölleri: Dağ doruklarında buzulların aşındırmasıyla oluşan ve sirk adı verilen çukurluklarda meydana gelirler Ülkemizde Sat Ağrı Erciyes Kaçkar ve Bolkar dağları ile Aladağlar üzerinde yer yer bu türden göller bulunmaktadır

    2 Set Gölleri

    a Alüvyal Set Gölleri: Alüvyonlarla akarsuyun önünün kapanması sonucu oluşur Ülkemizde Marmara Çamiçi (Bafa) Köyceğiz Mogan ve Eymir Gölleri ile Uzungöl bu tür göllerdendir

    UZUNGÖL(ALÜVYAL SET)

    b Kıyı Set Gölleri: Dalga ve akıntıların taşıdığı malzemeleri koy ve körfezlerin ağız kısmında biriktirmesiyle oluşur Ülkemizde Büyük ve Küçük Çekmece gölleri Durusu (Terkos) gölü Çukurova deltasındaki Akyatan gölü kıyı set gölleridir

    ÇEKMECE GÖLÜ(KIYI SET)

    c Heyelan Set Gölleri: Heyelan sonucu bir akarsuyun önünün kapanmasıyla oluşur Tortum Sera Abant Zinav ve Sülük gölleri ile Yedigöller bu tür göllerdendir

    abant yedi göller(heyelan set)

    Abant Gölü’nün oluşumunda tektonik hareketler ile alüvyal birikimlerin de etkisi oluşmuştur

    d Volkanik Set Gölleri: Volkanizma sonucu vadi önlerinin kapanmasıyla meydana gelir Van Erçek Nazik Çıldır Haçlı ve Balık gölleri ülkemizdeki volkanik set gölleridir

    VAN GÖLÜ (VOLKAN SET GÖLÜ)

    e Baraj (Yapay) Gölleri: Yapay göllerimizin en büyükleri Atatürk Keban Karakaya ve Hirfanlı barajlarının gerisinde kurulan göllerdir


    Türkiyedeki Göllerin Oluşum Şekilleri

    Göller, çeşitli şekillerdeki çukur alanların sularla dolması ile meydana gelir Gölün oluşumunu sağlayan çanaklar, tektonik, volkanik, karstik olayları ile buzul aşındırması sonucu oluşur Ayrıca, dalga ve akıntıların faaliyetleri, akarsu vadisi veya bir havzanın akışını keserek göl oluşumunu sağlayabilir Bu doğal olayların yanı sıra, insan eliyle oluşturulan yapay göller de vardır
    Göllerimiz, oluşumunda etkili olan olayın özelliğine göre iki gruba ayrılır Bunlar:

    1 Doğal Göller
    2 Baraj Gölleri

    1 Doğal Göller
    Doğal göller, tektonik, volkanik, karstik olaylar ile akarsular, buzullar, dalga ve akıntıların etkisiyle oluşur Bu olaylar, tek basına göl oluşumuna sebep olduğu gibi, bazı durumlarda birden fazla olayın etkisiyle oluşmuş göller de vardır Ülkemizin doğal göllerini; tektonik, karstik, set, volkanik, sirk ve karma yapılı göller olarak gruplandırabiliriz

    11 Tektonik Göller
    Bu göller, yer kabuğu hareketi sonucunda oluşan çanakların sularla dolması ile meydana gelir Ülkemizin tektonik gölleri, genellikle yer kabuğunun hâlâ hareketli olduğu fay kuşaklarını takip eder Sapanca, İznik, Ulubat ve Kuş gölleri, Güney Marmara bölümündeki çöküntü alanlarında yer alır Ege Bölgesi'ndeki Simav Gölü tektonik karakterlidir Göller yöresindeki Beyşehir, Eğirdir, Burdur, Ilgın (Çavuşçu), Akşehir, Eber, Kovada gölleri de tektonik çanaklarda oluşmuştur

    İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan Tuz gölü, Seyfe ve Tuzla Gölleri bu özelliktedir Doğu Anadolu Bölgesindeki Hazar ve Hozapin gölleri tektonik çukurlarda oluşmuştur Ülkemizin en büyük doğal gölü olan Van Gölü ise tektonik, bir çukurluğun önünün lâvlarla kesilmesi sonucu oluşmuştur Doğu Anadolu'nun diğer göllerinde de benzer özellikler görülür

    12 Karstik Göller
    Bu göller, kireç taşı ve alçı taşı gibi çözünebilen tabakaların bulunduğu sahalarda oluşur Yurdumuzda, bu tür arazi/erin özellikle Akdeniz ve iç Anadolu bölgelerinde yaygın olması, söz konusu alanlarda karstik göllerin oluşumunu sağlamıştır

    Karstik göller, Batı Toroslar boyunca yaygın olarak bulunur Buradaki Kestel ve Salda gölleri tipik birer karstik göldür Bununla birlikte yine bu alandaki Beyşehir, Eğirdir, Burdur, Acıgöl, Kovada ve Suğla gölleri gibi daha büyük göllerin oluşumu tektonik çanaklarda başlamış, karstik olaylarla devam etmiştir

    13 Set Gölleri
    Göl oluşumuna müsait, çukur alanların açık olan kısımlarının, çeşitli olaylarla tıkanması sonucu meydana gelen göllere set gölleri denir Söz konusu olaylarla, çukurlukların önü doğal setlerle kesilerek, set gölleri oluşmuştur

    Akarsuların oluşturduğu alüvyal set göllerinin başlıcaları,, Marmara, Çamiçi, Köyceğiz gölleri ile Ankara yakınlarındaki Mogan ve Eymir gölleridir Volkanik set gölleri ise Doğu Anadolu'da yaygındır Bunların başlıcaları Van, Erçek, Nazik, Çıldır, Haçlı ve Balık gölleridir
    Heyelan olayları sonucu akarsu vadilerinin tıkanması ile oluşan başlıca göller ise, Tortum, Sera, Zinav, Abant, Sülük ve Yedigöller’dir Bunların dışında kıyılarımızda, özellikle deltalarda dalga ve akıntı faaliyetleri ile oluşmuş kıyı set gölleri de bulunmaktadır

    14 Volkanik Göller
    Volkanizma faaliyetleri sırasında oluşan patlama çukurları ya da kraterlerde meydana gelen göllerdir Üçüncü jeolojik zamanda yoğun volkanik faaliyetlere maruz kalan ülkemizde, volkanik kökenli göller de oluşmuştur
    İç Anadolu volkanik alanlarındaki Meke tuzlası ve Acıgöl, patlama çukurlarında oluşmuş maar gölleridir Nemrut volkanı üzerindeki Nemrut gölü ve Isparta yakınlarındaki Gölcük Gölü krater gölleridir Bunların yanı sıra Süphan dağının yan kraterlerinden birinde bulunan Aygır gölü bunlardandır

    15 Sirk Gölleri
    Dağ doruklarındaki buzulların hareketleriyle ortaya çıkan çukurlarda oluşan göllere, sirk gölü denir Yurdumuzun 2200 m'den yüksek dağları son buzul döneminde buzullaşmaya uğramıştır Günümüzde de, Sat, Ağrı, Erciyes, Kaçkar, Bolkar ve Aladağlar üzerinde yer yer buzullar bulunmaktadır

    2 Baraj Gölleri
    Akarsu ağı bakımından oldukça zengindir Yine ülkemizde dağların geniş yer kaplaması, yüksek olması, akarsuların dar ve derin vadilerde akmasına sebep olmuştur Bu özellikler de, baraj yapımına elverişli şartlar ortaya çıkarmıştır
    İçme ve sulama suyu temini, elektrik enerjisi üretimi, taşkın kontrolü gibi ihtiyaçlar, baraj yapımını teşvik eden diğer faktörlerdir Ayrıca, su ürünleri üretimi ve diğer etkenler sebebiyle akarsularımız üzerinde çok sayıda baraj inşa edilmiştir

    Yurdumuzdaki akarsular üzerinde, 140’dan fazla baraj bulunmaktadır Fırat nehri üzerindeki Atatürk, Keban, Karakaya barajları ülkemizin en büyük barajlarıdır Dicle nehri üzerindeki en önemli baraj, Devegeçidi barajıdır

    Yurdumuzun en uzun akarsuyu olan Kızılırmak üzerinde, Hirfanlı, Kesikköprü, Kapulukaya ve Altınkaya barajları yapılmıştır Yeşilırmak üzerinde ise, Almus, Hasan Uğurlu ve Suat Uğurlu barajları bulunur Sakarya nehri üzerindeki Hasan Polatkan barajı, yurdumuzun önemli barajlarındandır Gediz üzerindeki Demirköprü, Büyük Menderes üzerindeki Adıgüzel ve Kemer barajları, Ege Bölgesi'nin başlıca barajlarıdır Seyhan Nehri üzerinde bulunan Seyhan ve Ceyhan Nehri üzerindeki Aslantaş barajları, Çukurova için çok büyük öneme sahiptir







+ Yorum Gönder
ülkemizdeki göllerin oluşumu ve dağılışı,  türkiyedeki göllerin oluşumu ve dağılışı,  ülkemizdeki göller oluşumları ve dağılışları,  ülkemizdeki göllerin dağılışı,  ülkemizdeki göller oluşumları ve dağılışı
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 5 kişi