Belli başlı ses olayları nelerdir

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Belli başlı ses olayları nelerdir ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi


  2. 2
    AYFER
    Bayan Üye





    Cevap: Başlıca Ses Olayları Nelerdir

    1- Kaynaşma
    Ünlüyle biten bir sözcüğe ünlüyle başlayan bir ek getirilince, araya bir ünsüz girer. Bu ses olayına kaynaşma, araya giren seslere de kaynaş*tırma harfleri denir. Kaynaştırma harfleri dört tanedir: y s ş n (Kolaylık: Yaşasın)

    Örnek: Bahçe-n-in, iki-ş-er, kapı-s-ı, oda-y-a ...

    2- Hece (ses) (ünlü) Düşmesi
    İki heceli bazı kelimeler, ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında, ikinci hecedeki dar ünlülerini yitirirler. Bu olaya ünlü düşmesi denir.

    Örnek: Burun - bur-u-nu - burnu (Düşen ses -u-)
    Emir - em-i-ri - emri (Düşen ses -i-)
    Fikir - fik-i-ri - fikri (Düşen ses -i-)
    İçeri - içer-i-si - içersi (Düşen ses -i-)
    Ne + için - niçin (Düşen ses -e-)
    Ne + asıl - nasıl (Düşen ses -e-)
    Nerede - nerde (Düşen ses -e-)

    3- Ses Türemesi
    Bazı kelimeler bir ek veya yardımcı fiille birleşirken yeni bir ses türetirler.

    Örnek: Az-cık - azıcık (Türeyen ses -ı-)
    Zan-etmek - zannetmek (Türeyen ses -n-)
    Öp-cük - öpücük (Türeyen ses -ü-)

    4- Ses Değişmesi
    Bazen bir ses başka bir sese dönüşebilir.

    Örnek: İyi-idi - iyiydi (i - y oldu.)
    Saygı-ile - saygıyla (i - y oldu.)
    Kayıp-oldu kayboldu (p - b oldu, ayrıca ses düşmesi var.)


    5-Ünlü Daralması
    Türkçede “y” ünsüzünün daraltıcı bir özelliği vardır. Buna göre “a, e” düz – geniş ünlüleriyle biten sözcüklere şimdiki zaman eki “-yor” getirildiğinde, sözcüğün sonundaki düz – geniş ünlüler daralarak “ı, i, u, ü” ye dönüşür. Buna ünlü daralması denir.

    örnek:
    Yaşa-yor > yaşıyor
    Bilme-yor > bilmiyor
    Ye-y-enler > yiyenler
    İste-yor > istiyor

    6-Ünsüz Yumuşaması

    Türkçede “p, ç, t, k” sert ünsüzleriyle biten sözcüklerin sonuna ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde sözcüğün sonundaki sert ünsüzler yumuşayıp “b, c, d, g, ğ” olur. Buna ünsüz yumuşaması denir.

    örnek:
    p > b
    ç > c
    t > d
    k > ğ’ye dönüşür.

    7-Ünsüz Düşmesi
    “k” ünsüzüyle biten kimi sözcükler, ek aldığında sözcüğün sonundaki bu ünsüz bazen düşer. Buna ünsüz düşmesi denir.

    örnek:
    Ufak-cık > ufacık
    Büyük-cek > büyücek







+ Yorum Gönder
belli başlı ses olayları
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 4 kişi