İpek böceği hangi aşamalardan geçer

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden İpek böceği hangi aşamalardan geçer ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi

    İpek böceği hangi aşamalardan geçer





  2. 2
    Gizliyara
    Frmacil.com





    Cevap: ipek böceği hangi aşamalardan geçer

    ipek böceği hangi aşamalardan geçer

    İpekböceği Çeşitleri :
    Ticari olarak bilinen ve üretilen 4 çeşit tabii ipek vardır.
    a)Dut İpeği b)Eri İpeği c)Tasar İpeği d)Muga İpeği

    Dut ipeğini meydana getiren böcek, i.b.nin evcilleştirilmiş varyetesidir.Bambyx mori türüne aittir.
    Dut i.b.leri coğrafi dağılımlarına göre, Japon, Çin, Avrupa, Hindistan
    Bir yıldaki generasyon sayısına bağlı; univoltin, bivoltin, multivoltin.
    Deri Değiştirme durumuna göre; 3 uykulu, 4 uykulu, 5 uykulu
    Genel Olarak; saf hatlar, hibritler( monohibrit ve polyhibrit)
    Endüstride üstün çekilebilme özelliğinde ipek verir.

    Zoolojik Sistemdeki Yeri :
    Şube : Arthropoda
    Sınıf : Insecta
    Takım : Lepidoptera
    Familya : Bombycidae
    Cins : Bombyx
    Tür : Bombyx mori

    İpekböceğinin Morfolojik ve Fizyolojik Özellikleri :
    • Yumurta halinden ergin hale geçmek için tam bir metamorfoz geçirir.
    • Yumurtası çok küçüktür.2000 yumurta 1 gr.gelir.1-1,3 mm*0,9-1,2 mm.
    • Beyaz koza meydana getiren ırklar, açık sarı yumurta, sarı koza meydana getirenler koyu yeşil yumurta meydana getirirler.
    • Yeni çıkış bir larva siyah veya koyu kahverengidir.Başı büyük ve kıl örtüsü ile kaplı.
    • Larva büyüdükçe daha açık bir renk alır.
    Larvanın vücudu, baş, göğüs ve karın segmentlerinden oluşur.

    Baş:
    • Bir kafatası kemiği ile birlikte, kaynamış olan 6 vücut segmentinden meydana gelmiştir.
    • Başta 6 çift basit göz vardır.5 adet segmentten oluşan bir çift anten vardır.
    • Alt çene iyi gelişmiştir.Ağızda ventral olarak yerleşmiş olan dudaklarda bulunur.

    Göğüs:
    • Protoraks, mezotoraks ve metatoraks olrak üç vücut segmentinden oluşur.
    • Her segment bir çift ayak taşır.
    • Larva işaretine sahip bütün i.b.ler metatoraksın üzerinde bir leke taşırlar.

    Karın:
    • Onbir segmentten oluşur.Son üçü birbirine kaynamıştır.
    • Üçüncü, altıncı ve son karın segmenti müsküler çıkıntılar şeklinde 1 çift ayak taşır.
    • Karın seg. 8. ve 9. seg. 4. ve 5. hayat dönemlerinde belirgin bir şekilde ortaya çıkan cinsiyet işaretlerini taşırlar.
    • Dişide süt beyazı bir çift leke şeklinde görülür.Erkeklerde herold bezesi görülür.
    • Har iki cinsiyette de vücudun yan taraflarında dokuz çift nefes deliği vardır.

    • Larva belirli bir uyku devresini geçirdikten sonra üzerine koza örerek pupa haline gelir.
    • İ.b.ler koza örüm ve krizalit devresinde yem yemezler.Hareketsizdirler.
    • Krizalitte göze çarpan vücut kısımları başata bir çift büyük bileşik göz, bir çift anten, ön ve arka kanatlar ve bacaklardır.7 çift nefes deliği bulunur.
    • Dişilerde 8.karın segmenti üzerinde ince yatay çizgi vardır.
    • Krizalitten meydana gelen kelebek uçamaz, yem yiyemez.Kelebek baş, göğüs, karından meydana gelir.İki yanda bileşik gözler var.Basit göz yoktur.
    • Göğüs pro-mezo-meta torakstan oluşur.Mezo gelişmiş 5 köşeli.3 çift ayak(5 seg.)İki çift kanat bulunur.
    • Cinsiyet Ayrımı: Erkeklerde8, dişilerde 7 karın segmentri vardır.Dişilerde duyargalar nispeten küçüktür.Vücut ve karın dolgun, daha az aktif.Erkeklerde vücudun geri kısmında bir çift çengel bulunur.Dişilerde yumrumsu çıkıntılar vardır.(Duyu görevi)

    İPEKBÖCEĞİNİN HAYAT DÖNEMLERİ

    • Farklı dört hayat devresi geçiriler.-Yumurta, -Larva, - Pupa, - Ergin
    • Irk özellikleri ve mevsime bağlı olarak bu devreler toplam 6-8 hafta sürer.Tropik bölgelerdeki multivoltin ırklar en kısa hayat dönemine sahiptir.

    Irk/Dönem/gün Yumurta Larva Pupa Ergin(Kelebek)
    Multivoltin 9-12 20-24 10-12 3-6
    Univoltin 11-14 24-28 12-15 6-10

    • Monovoltin İlkbaharda 1 generasyon Kışlama
    • Bivoltin “ 2 “ Kışlama
    • Multivoltin 1 yılda 7-8 generasyon

    1-LARVA DEVRESİ :
    • En önemli devredir.Larva 4 defa deri değiştirir.
    • Deri değiştirme durumuna göre larvanın hayatı 5 döneme ayrılmıştır.(5 yaş).İlk üç yaşa genç yaşlar,4 ve 5.yaşa ergin yaşlar denir.

    2-DERİ DEĞİŞTİRME(UYKU DÖNEMİ)
    • Her hayat dönemi iki devreye ayrılır; yem yeme ve uyku dönemi.
    • Deri değiştirme 15-30 sa.sürer.En kısa 2 uyku dönemidir.Bunu 1-3-4 izler.
    • İ.b. 4.uyku döneminden sonra max.ağırlığa ulaşır.Max.ağ.inficar ağ.10.000 katıdır.
    • Böcek askıya çıkmak üzere olgunlaştığında yem yemeyi keser.Yüksek nemli yumuşak dışkı salgılar.
    • İpek bezleri vücudun %40’ını kaplayacak şekilde genişlemiştir.

    3-KOZA ÖRÜMÜ
    • Askıya alındıktan sonra 48-72 sa.sürer.Koza örümünün tamamlanmasından 1-2 gün sonra krizalit haline geçer.
    • Krizalit devresi 8-14 gün sürer.Sert koza gömleğini yumuşatan alkali salya sıvısını salgılar ve kozayı delerek dışarı çıkar.
    • Kozadan çıkan kelebekler çiftleşir.Kelebek devresi 3-10 gün süre.Yem yemez,uçmaz.
    • Multivoltin ırklar 400, Uni ve Bivoltin ırklar 500-600 yumurta verir.

    BAZI ÖNEMLİ GENETİK ÖZELLİKLERİ
    • Haploid kromozom sayısı 28’dir.Dişiler heterogamaetik, erkekler homogametiktir.
    • İpek uz.-kalınlığı-larva ağırlığı arasında korelasyon vardır.
    • Ekonomik karakterlerden bazıları cinsiyet kromozomları tarafından determine edilir.
    • Larva devresinde 3 defa deri değiştirme4 ve 5’e
    • Voltinizm(generasyon miktarı) genler tarafından kontrol edilir.Voltinizmin kalıtımında ana ebeveyn etkilidir.UniBiMulti.
    Kışlama fizyolojisini kontrol eden bezlerin hormonal salgıları ile genler arasındaki ilişkiler.
    - Erginleşme genleri gençlik hormonu salgılayan corpus allatumu kontrol eder.
    - Deri değiştirme genleri, ecdyson salgılayan prothoracic bezin faaliyetini kontrol.
    - Voltinizm genleri, kışlama maddesi salgılayan suboesophagal ganglionu kontrol eder.

    Hibrit İpekböceğinin Saf Irklara Göre Üstünlükleri
    a)Larva periyodu kısa b)Yaprak/koza oranı düşük
    c)Lifin ipek uzunluğu fazla d)İpek ipliği daha dayanıklı
    e)Zayiat azdır f)Kozalar daha Uniformdur
    g)Koza ve gömleğinin ağırlığı daha yüksektir.

    İPEKBÖCEĞİ YUMURTASI
    • Genel anlamda kışlayan ve kışlamayan olmak üzere iki tip yumurta vardır.Kışlayan da embriyo bir miktar gelişir.Sonra diyapoza girer.Multivoltin yumurtalar kışlamaz.

    İPEKBÖCEĞİ TOHUMU ÜRETİMİ
    • Hastalıksız, üstün kaliteli tohum üretilmeli.
    • İ.b. tohumunda biyolojik olarak 3 hayat devresi varmış.
    1- Yumurtlamadan sonra 48 saat süren 1.faal devre.Başlangıçta saman sarısı sonra kendine has renge döner.
    2- İstirahat devresi
    3- 2. faal devre
    • İ.b. tohumu geniş anlamda; Damızlık ve üretim tohumları olmak üzere ikiye ayrılır.
    1-Damızlık Tohumlar.
    Üretim tohumları veya ticari hibrit yumurtaları elde etmek için kullanılan ebeveyn hatlardır.Yetiştirilmesi zordur.Özel ihtimam ister.Polihibrit-Türkiye.
    2-Üretim Tohumları
    • İki veya daha fazla saf hat veya ırk arasında melezlemelerden elde edilen ticari hibritlerdir.İpek çekmek amacıyla büyük çapta koza elde etmek için yetiştiriciler tarafından üretilirler.
    • Üretim hızı, seleksiyon, ırk vasfı, karataban.
    • Tava ve baraj sistemi üretim metodları kullanılmaktadır.
    • %60 çin, %40 japon.Çin tohumunun 1 gramı 2,2 kg.yaş koza, japon:1,8 kg.yaş koza.

    TOHUM ÜRETİM MERKEZLERİ

    • Hükümetler ve özel firmalar tarafından kurulmuş olabilirler.Ebeveyn hatlar yetiştirilir.
    • Tohum üretim merkezine getirilen tohum kozalar arasından üretime uygun kozlar seçilerek ayrılır ve kelebekler çıkıncaya kadar uygun şartlar altında muhafaza edilirler.
    • Cinsiyet ayrımı yapılır.Kelebekler incelenir.Sağlıklı olanların yumurtaları işleme alınır.

    Tohum Üretim Merkezlerinde Yürütülen İşlemler.
    1-Tohum kozalarının seçimi 6-Yumurtaların yıkanması
    2-Tohum kozlarının muhafaza edilmesi ve kelebeklerin çıkarılması 7-Yumurtaların muhafazası ve kışlatılması
    3-Cinsiyet Ayrımı 8-Yapay İnficar
    4-Çiftleşme ve yumurtlama 9-İnficar
    5-Kelebeğin incelenmesi *10-İnficar Çerçevelerinin özellikleri

    1.Kozların Seçimi .
    • Tohumun menşei, elde edilme şekli, koza verimim gibi kalitatif karakteler yönünden.
    • Irk özelliklerini taşıyan, kusursuz, sağlam ve uniform kozalar seçilir.
    • Üretime geçilmeden önce Pupa Ön Testi yapılması gerekir.Deforme, seyrek dokulu kozalardan çıkarılan pupalar ezilir.Mikroskobik inceleme yapılır.%10 pebrine veya başka bir hastalık belirtisi görülürse kozların tamamı imha edilir.

    2.Muhafaza ve Kelebeklerin Çıkarılması :
    • Seçilmiş tohum kozaları, çok iyi havalandırılmış odalarda, üst üste yerleştirilen koza kerevetlerine ince bir tabaka halinde serilerek saklanırlar.
    • Pupadan kelebek haline geçebilmesi için optimum şartlar; 23-250C sıcaklık, %75-80 nem, iyi bir hava sirkülasyonu, no cereyan, no güneş ışığı, no yığılma.
    • Gelişmiş ülkelerde kozalar iki uçtan kesilerek kelebeklerin çıkması kolaylaştırılır.
    • Kelebeklerin birlikte çıkmaları sağlanmalıdır.Sabah çıkarlar.Ani ışık verilmesi ile uniform bir çıkış sağlanabilir.

    3.Cinsiyet Ayrımı :
    • Larvada 5. hayat döneminin son safhasında ve pupada cinsiyet belirleyen işaretlerden faydalanılır.
    • Erkek hafif, aktif ve karnı daha dar.Dişiler daha büyük hareketsiz ve tombul.

    4.Çiftleşme ve Yumurtlama
    • Gerekli olduğu kadar dişi uygun aralıklarla kerevetlere konur ve üzerlerine yeteri kadar erkek serpiştirilir.(Uyuşamama için biraz fazla erkek.)
    • 3 saat çiftleşme süresi yeterlidir.İki ejakulasyon meydana gelir.(30 dak./1-1.5 sa.)
    • Çiftleşme esnasında yarı karanlık bir ortam ve 24-250C sıcaklık olmalı.Ayırırken dişinin zarar görmemesine dikkat edilmeli.
    • Üretim amacıyla macunlu kağıtlara yumurtlatılırlar.Belirli bir amaç için ayrı muhafaza gerekiyorsa, özel yumurta kartları veya macunlanmış kağıt keselere yumurtlatma yapılır.
    • Erkek kıymetli bir damızlık ise 7-100C’de dinlendirme yapıldıktan sonra 2. ve 3. çiftleştirme yapılabilir.Süre daha uzun tuttulmalıdır.Kelebekler öğleden sonra yumurtlamaya başlar.
    • Uni-Bivoltin’ler 400-500, Multivoltinler 300-400 yumurta verir.

    5.Kelebeğin İncelenmesi :
    • Dişi kelebekler yumurtladıktan sonra hastalıksız olup olmadıklarını anlamak için 40-600C’de kurutulurlar ve mikroskop altında incelenirler.
    • Kelebeklerin incelenmesinde, kese, tava ve Japon baraj yöntemleri olmak üzere 3 yöntem kullanılır.
    Kese yönteminde damızlıklar %100 incelenir.
    Tava Yönteminde, 10-20 kelebek tavalara yumurtlatılır.Sonra kelebekler kese kağıdı içerisine konulur, ağzı kapatılarak parti veya tava no yazılır.Sonra bunlar kurutulur ve incelenir.Bir tane hasta toplu imha.
    Japon baraj yönteminde rasgele örnek alınır ve incelenir.Belli bir oranın üzerinde hastalık görüldüğünde üretime alınan bütün yumurtalar imha edilir.

    6.Yumurtaların Yıkanması .
    • Macunlu kağıtlar yumuşatılır yıkanır.1,06-1,1 özgül ağırlığındaki tuzlu suda tohumsuz, ölü v.b. olanlar ayrılır. Daha sonra %2’lik formalinde dezenfekte edilirler.Yıkama işlemi hava ve su sıcaklığının eşit olduğu zaman yapılır.

    7.Yumurtaların Muhafazası ve Kışlatılması :
    • Kışlayan yumurtalarda embriyo gelişmesinin önlenmesi için bir hormon görev yapmakta, etkisi soğukla muamele sonucunda nötralize olmaktadır.
    • Uygun bir ısı ile uniform inficar sağlanmalıdır.
    • Monovoltinlerde; Haziran ortalarında hazırlanan hibrit yumurtaları 23-250C’de 60 gün saklanırlar.Eylül sonlarında 200C’ye düşürülür.Kasımda yıkanırlar.Kışlaklara alınarak 50C’de muhafaza edilirler.Ocak sonu veya Şubat başında 40-60 gün için 2,50C’de tutulurlar.İnkübasyon için alınıncaya dek 10C’de muhafaza edilirler.
    • Ülkemizde Haziran-Eylül aylarında 22-240C’de, %75-80 nem.Daha sonra 1,5 ay süre ile 15-20 0C, %70 nem de muhafaza.
    • Hibrit tohumlarda ise; kısa bir süre 23-250C’de, Sonra 3 günde bir 2,5 0C azalt.
    • 1 gr.tohum adedi, embriyo gelişmesi, kavuz tohum adedi, inficar oranları bakımından testlere tabi tutulurlar.
    • Testler ve kutulama işlemleri her yıl ocak ayında başlar, Martın ilk yarısında son bulur.
    Taşıma ve Depolama Esnasında dikkat Edilmesi Gereken Hususlar;
    a)Direk güneş ışığından korunmalı. d)Çanta ve kutular havalandırılabilmeli
    b)Motor ve Kalorifer yakınına konmamalı. e)Satış yerlerinde dolap ve masa çekmecelerinde muhafaza edilmeli.
    c)Eller ve kutular temiz olmalı f)Sigara dumanından uzak tutulmalı.

    8.Yapay İnficar :
    • Yapay yöntemler yaz ve sonbahar uygulaması için geniş ölçüde uygulanmaktadır. Bugün uygulamada olan tek metot, basit ve emin bir metot olan asit muamelesidir.
    • Asit Muamelesi Metodu; hibrit yumurtalarının yumurtlandıktan itibaren ilk 20-24 saat içerisinde Hidroklorik asit ile muamele edilerek diyapoza girmelerinin durdurulması esasına dayanır.
    • Yumurtalar ayrı kartlarda veya keselerde ise önce %2’lik formaldehit ile kartlara sabitleştirilir.Kolalı kağıtlarda muhafaza edilen yumurtalar ise özel kaplara yerleştirilirler.
    • En iyi sonucun elde edilebilmesi için, kullanılan HCl’nin tamamen saf olması, muamele esnasında sıcaklığın 46,10C ve özgül ağırlığın 1,064 olması gerekir.İşlem 4-6 dak.sürer.
    • İşlemden hemen sonra yumurtalar 200C’deki akan soğuk su altında yıkanarak kurutulur.
    • Asit muamelesi normal oda sıcaklığında da yapılabilir.Buna soğuk asit muamelesi denir. Bu metotta 250C’de yaklaşık 1 saat 1,1 özgül ağ.asit ile muamele edilir.
    • Suni inficar için HCl ile muamele edilen yumurtalar 10 gün içinde gelişip kuluçkadan çıkarlar.Muamele edilen yumurtaların biraz bekletilmeleri gerekiyorsa 2,50C’de 20 gün kadar bekletilebilirler.Asit muamelesinin tehiri gerektiğinde ise 20-24 sa.lık yumurtaların önce, 50C’de ve %75-80 nemde bir hafta bekletilmeleri mümkündür.Soğuk muhafaza yerinden alındıktan sonra yumurtalar 2 gün 250C’de bırakılır sonra asit muamelesi.47,80C-1,085 öz.ağ.5-7 dak.

    9.İnficar :
    • Uygun bir çıkış için optimum şartlar sağlanamlı.
    • İnficar odaları temiz, dezenfeksiyona uygun olmalı.Gerekli ısıtma ve havalandırma düzenine sahip olmalı.
    • Kışlamayan ve asit muamelesinden sonra hemen kuluçkaya konulacak yumurtaların ink.için 24-250C sıcaklık ve %75-80 nem.Kışlaklarda ve soğuk olarak muhafaza edilen yumurtalar hemen bu ısıya bırakılmaz. Isı tedricen arttırılır.Gün-Sıcaklık-Nem = 3-15-75, 2-18-75, 4-24-80, yumurtalar fışkırıncaya kadar 25-260C, %85 nem.
    • Asit muamelesinden sonra soğukta muhafaza edilmiş yumurtalar, 24-25 dereceye getirilmeden önce 12 sa.15 derecede muhafaza eilmelidir.
    • Baş pigmentasyon devresinden sonra dolaplar 16 sa. aydınlatılmalıdır.
    • İnficar başladıktan sonra geciktirilmesi gerekiyorsa kuluçkanın 2. veya3. günü yumurtalar 1 hafta kadar 5 derecede muhafaza edilebilir.Larvaların besleme yataklarına alınması geciktirilecekse 3 gün 7-10 derecede muhafaza edilebilir.
    • Bazı yörelerimizde başvurulan yanlış uygulamalar; gübre içine gömme, yatak içine saklama,mangal veya soba altına koyma, koyuna veya koltuk altına koyma ve doğrudan güneş ışığına maruz bırakma.
    • İ.b.tohumlarının kuluçka süresi: 1-2 günlük alıştırmadan sonra, ısıya ve neme bağlı olarak 11-14 gündür. Nem en az %85, sıcaklık 25 dereceden fazla olmamalıdır.Günde 1-2 sa.cereyansız havalandırma.Termometre cıvalı olmamalı.Kuluçka odası gündüz aydınlık gece karanlık tutulmalı.

    10.İnficar Çerçevelerinin Özellikleri :
    • Kesiti 1,5x1,5 olan çıtadan yapılır.2 kutuluk çerçeveler 36x24 cm, tek kutuluklar 24x18 cm.dir.Çerçevelerin alt yüzeyi siyah saten bezle kaplanır.İnficardan 3 gün önce çerçevenin üzerine kanaviçe veya tül konulur.

    BAKIM VE BESLEME İŞLERİ

    Dut Ağacı Yetiştirme Şartları ve Yaprak Verimi :
    • Optimum agronomik şartlarda yılda hektar başına 20-25 bin kg. yaprak alınabilir.
    • Japonya’da 1 kutu(20.000 ad.) yumurta için İlkbaharda 600-650, sonbaharda 500-550 kg. yaprağa ihtiyaç vardır.Hindistan’da 350-400, Ülkemizde 750-800 kg.civarındadır. Bir kutu i.b. tohumu için 40 adet dut ağacına ihtiyaç vardır.

    İşçi Bulma Olanakları :
    • İşçi bulma olanağı ve ücreti serikültür üretimini etkiler.Japonyada 10 kg.koza üretimi için 4 işçiye gereksinim verdır.Ülkemizde 1 kutu tohumdan koza elde edilinceye kadar 18,4 erkek yevmiye işgücüne ihtiyaç vardır.

    Diğer Olanaklar :
    1.İpekböceği Yetiştirme Evleri :
    • Ilıman ve subtropik bölgelerde kuzey-güney,Tropikal bölgelerde doğu-batı.
    • Ülkemizde ayrı bir yetiştirme evi yoktur, yetiştirici evinin bir bölümünü tahsis etmektedir.

    2.Ekipman :
    1.Kerevetler : Ağaçtan yapılırlar ve portatiftirler.2.5 m h, 1.5 m uz. 1m. genişlik.20x20 cm’lik ayaklıklara yerleştirilirler.

    2.Besleme Tablaları : İnce tahta veya kontraplak malzemeden yapılırlar.Yuvarlak; 1.2-.1.4 m çap, 7.5 cm. derinlik.Dikdörtgen; 0.7-.09x0.9-1.2 m, 7.5-15 cm. derinlik.
    3.Parafin Kağıdı veya Yağlı kağıt : Erime noktası 55 C olan parafin mumu ile kaplanmış kağıt.Yaprakların kurumasını önlemek ve nemi muhafaza etmek için kullanılırlar.
    4.Köpük-Kauçuk Şeritler : 2.5x2.5 uzun seritler.İlk iki yaş döneminde optimum nem için.
    5.Çubuklar : Bambudan yapılmış 17.5-20 cm uz.Hijyenik nedenlerle genç yaştaki böceklerin ellenmemesi için.
    6.Tüyler : Yetiştirme yataklarına almada, beyaz renkli kuş tüyleri kullanılır.
    7.Yaprak Kıyma Tahtaları : 90x90x5 cm.
    8.Yaprak Kıyma Bıçakları : 30-50 cm. uz.geniş ağızlı tahta saplı.
    9.Hasırlar : Yapraklar 1.2-1.8 m hasırlar toplanır.
    10.Yaprak Muhafaza Sandıkları : 150x90x80 cm.
    11.Temizlik Ağları : Pamuk ipliği ve naylondan, besleme yataklarının temizliği için kullanılırlar.
    12.Askılar : Koza örme esnasında destek yapmak için kullanılırlar.
    13.Higrometre ve Termometreler :
    14.Taşınabilir Sehpalar : 0.9 m h, tahtadan yapılmışlar.
    15.Diğer Ekipman : Leğen, kova, pulverizatör, küfe, sepet.

    Sağlık Önlemleri ve Yetiştirme Hazırlıkları :
    • Bakteri, küf, mantar, protozoaya karşı önlem alınmalı.
    • Toz, kir ve ölü larvalar temizlenip, ev ve ekipmanlar yıkanmalı ve kurutulmalıdır.
    • Yumurtalar kuluçkadan çıkmadan 2-3 gün önce %2’lik formaldehit ile pulverizasyon, (10 m2ye 0.8 lt.), oda sıcaklığı 25 C, 15-20 sa. kapalı tut, 24 sa. havalandır.

    Larvaların Çıkışı ve Besleme Yataklarına Alınması .
    • Larvalar sabah 8.00 da fışkırırlar.Besleme yataklarına alınmaları için en uygun zaman 10.00 dır.
    • Uniform bir çıkış için inficardan bir gün önce siyah kutular içinde muhafaza edilirler.
    • Uniform bir çıkış sağlanamamış ise ilk çıkanlar yumuşak kağıt içerisine konularak 7-10 C’de buzdolabında saklanabilir.
    • Kartlar üzerinde bulunuyorlarsa kartlar besleme tablalarına veya yataklarına yerleştirilir ve üzerelerine 0.5 cm2 lik yapraklar serpiştirilir.
    • Yumurtalar tohum kutularında serbest olarak bulunuyorlarsa, kutular üzerine kaneviçe serilir ve yapraklar serpiştirilir.Yapraklara çıkınca besleme yataklarına taşınır. İlk yemleme besleme yataklarına alındıktan 2 sa.sonra.

    Yemleme :
    • Yem yeme ve iştah durumuna göre böceğin her yaşı 7 döneme ayrılır:
    1- İştahlı ilk beslenme dönemi
    2- İştahın azaldığı dönem
    3- Az yeme dönemi
    4- İştahın tekrar artışı ve aktif yeme dönemi.
    5- Son beslenme dönemi
    6- İştahın azaldığı uyku önceki dönem.
    7- Uyku dönemi
    • Hibritler saflara göre daha fazla yem tüketirler.25-10 gün devam eden yaprak yeme devresinde her böcek 30 gr. yaprak tüketir.5.yaş %88, 4.Yaş %10, diğerleri %2 payında. 1 kutu için 20.000x 30 = 600 kg. yaprak.

    Besleme Yataklarının Temizlenmesi:
    • Özel tamizlik ağları kullanılır.Temizlik ağlarının gözenek ölçüleri ; 1.-2. yaşlar 2 mm2, 3. yaş 10 mm2, 4.-5. yaşlar için 20 mm2 olmalıdır.
    • Yatak temizliği genellikle, 1.yaş süresince 1 kere, 2.yaş döneminde uykudan hemen sonra ve uyku öncesi olmak üzere 2 kere. 3 yaş döneminde uyku sonrası, yaş ortası ve uyku öncesi olmak üzere 3 defa yapılmalıdır.4.-5. yaşlarda; çok katlı kerevet sisteminde her sabah, 2-3 katlı tablasız sabit kerevet sisteminde 2+3= 5 defa, beslemenin dallarla yapıldığı 1-2 katlı sabit kerevet sisteminde 1+1=2 defa yapılır.

    Böcek Sıklığı :
    • Sıklık dengeli bir şekilde ayarlanmalı. Hijyen, böceklerin sağlığını tehlikeye atacak şekilde olmamalıdır.Aşırı sıklıkta gaz birikimi, ısı ve dışkı maddelerinin fermentasyonu artacağından tehlike yaratır.
    • Seyreklik ise yaprak zayiatına, ekipmanın gereksiz yere işgali, işgücü ve alanın boşa gitmesine neden olur.

    Uyku Dönemi Bakımı :

    YAPRAKLARIN TOPLANMASI VE MUHAFAZALARI

    • Yapraklar ağaçtan koparıldıktan sonra çabucak sularını kaybederek kurumaya başlarlar ve bu durum yaprak kalitesini büyük ölçüde etkiler.
    • Su kaybı belirli bir sınırın üzerine çıktığında, yapraklar lezzetlerini kaybedeceklerinden böcekler tarafından yenilmezler ve besin maddesi olmaktan çıkarlar.
    • Bu nedenle elde edilen yaprakların sadece iyi kalitede olması yeterli değildir.Aynı zamanda ağaçlardan zamanında toplanılmaları ve böceklerin yeterince yaralanabilecekleri şekilde tazelikleri bozulmadan muhafaza edilmelidirler.
    • Yapraklar genellikle günün serin saatlerinde, sabah erken veya akşam üzeri geç saatlerde toplanmalıdırlar.
    • Dut yaprakları serin, temiz ve nemli bir yerde muhafaza edilmelidirler.
    • Kurak yaz aylarında yaprakların üzerine su püskürtülerek, ıslak çuval bezleriyle sarılarak nem kaybı önlenmeye çalışılmalıdır.Yalnız böceklere verilirken üzerlerinde kesinlikle su damlası olmamalıdır.
    • Yaprakları dalı ile toplayarak kurumalarını yavaşlatmak mümkündür.
    • Yaprak kalitesi, kıyılma durumundan da etkilenmektedir.Genç yaş dönemlerinde ince kıyılan yapraklarda su kaybı artmaktadır.Bunun için genç yaş dönemlerinde besleme yataklarında parafin kağıdından faydalanılmaktadır.
    • Yaprakların usulüne uygun olarak ve mümkün olduğu kadar taze bir şekilde muhafazası yoluyla, kullanılan yaprak miktarında ve işgücünde önemli bir tasarruf sağlanmaktadır.

    İLK YAŞ DÖNEMLERİNDEKİ(1-3 YAŞLAR) İPEKBÖCEKLERİNİN BAKIM VE BESLENMESİ

    • İlk yaş dönemlerindeki beslenme için çeşitli metodlar kullanılmaktadır.Kullanılacak metod ne olursa olsun gözardı edilmemesi gereken hususlar;
    A) Temizlik
    B) Dezenfeksiyon
    C) Aydınlatma
    D) Havalandırma
    E) Isıtma
    F) Nemlendirme işlemleri sağlıklı olarak ve disiplin içinde uygulanmalıdır.
    • İpekböceği soğukkanlı bir canlı olduğundan, yaşamını devam ettirebilmesi için hareket edebileceği derecede ısıtılmış bir yere ihtiyaç gösterir.
    • İpekböcekleri 150C ile 400C arasında canlılıklarını devam ettirebilirler.İlk yaş dönemlerinde istenen sıcaklık 24-280C’dir.
    • Minimum 240C’de odada en az %80 nem olmalıdır.İlk yaş dönemlerinde besleme odasında gerekli nemin sağlanabilmesi için pratikte kullanılan yöntemler:
    1. Besleme odasının tabanı günde 3-5 kere ıslatılır.
    2. Soba veya mangal üzerine su kapları koyarak, buhardan faydalanmak
    3. Perde veya çarşaf gibi örtüler ıslatılarak kerevet kenarlarına asılır.
    4. Geniş ağızlı kaplarda kum bulundurulur ve devamlı ıslatılır.
    5. Otomatik nemlendiriciler kullanılır.
    • İlk yaş dönemlerindeki böceklere uygulanan başlıca 3 yetiştirme metodu vardır.Bunlar;
    1- Besleme yataklarında yağlı kağıtsız yetiştirme metodu.
    2- Yağlı kağıt altında besleme tablalarında yetiştirme metodu.
    3- Yağlı kağıtlar kullanılarak kutularda yetiştirme metodu.

    1-BESLEME YATAKLARINDA YAĞLI KAĞITSIZ YETİŞTİRME METODU

    • Bu yöntemde ipekböcekleri tabla üzerinde, hiçbir özel örtü olmadan bırakılır ve doğranmış yapraklarla beslenir.
    • Gereken ortalama yemleme sayısı(İlkbahar); 1.yaşata günde 7 kez, 2. ve 3. yaşlarda günde 6 kezdir.Sonbaharda günde 1 kez arttırılır.

    2-YAĞLI KAĞIT ALTINDA BESLEME TABLALARINDA YETİŞTİRME METODU

    • Bu metotta, besleme tablaları üzerine, böceklerin altına ve üstlerine birer tabaka halinde yağlı kağıt serilir.
    • Genç yaş dönemlerinde en üstün kalitedeki yağlı kağıtlar kullanılmalıdır.
    • Yağlı kağıtlar yerleştirildikten sonra ayrıca kerevetin dört tarafına ince şeritler halinde kesilmiş kaucuk köpükler veya kağıt şeritler konularak nem sağlanmaya çalışılır.
    • Üstteki yağlı kağıt tabakası beslenmeden yarım saat önce açılmalı ve biriken gazların dışarıya atılması sağlanmalıdır.
    • Böcekler uyku döneminde üstleri açık bırakılmalı ve kuru bir ortam sağlanmalıdır.
    • Bu metodla yapılan yetiştirmede özellikle nemli bölgelerde muscardine hastalığı tehlikesi ortaya çıkabilir.

    3-YAĞLI KAĞITLAR KULLANILARAK KUTULARADA BESLEME

    • Bu yetiştirme metodunda; tahtadan, plastikten veya galvanizli saçtan yapılmış 90 cm.uzunluğunda, 60 cm.genişliğinde ve 10-15 cm derinliğinde kapaklı veya kapaksız kutular kullanılmaktadır.
    • Üçüncü yaş dönemindeki larvaların beslenmesinde, tablaların kapağı kapatılmaz.
    • Böcekler uyku dönemine geçtiklerinde, yağlı kağıt, nemli kauçuk parçaları ve kutu kapakları kaldırılarak yataklığın kuru bir şekilde muhafazası sağlanır.
    • Tablalar Birinci yaş dönemindeki larvaların beslenmesinde birbiri üzerine yerleştirilebilirler.2 ve 3.yaş dönemlerinde havalandırmada sorun yaratabilir.
    • Tabaların üzeri yemlemeden en az yarım saat önce açılmalı ve uyku döneminde açık tutulmalıdır.
    • Bu tip kutularla beslemede günde 2-3 yemleme yeterli olmaktadır.

    İLK YAŞ DÖNEMLERİNDEKİ BÖCEKLER İÇİN MÜŞTEREK YETİŞTİRME EVLERİ

    • İlk yaş dönemlerinde, gerekli optimum şartların sağlanamaması durumunda; sonraki yaş dönemlerinde dirençleri azalmaktadır.
    • İpekböceği yetiştiriciliği ileri olan ülkelerde kooperatifler yoluyla müşterek yetiştirme merkezleri işletilmektedir.
    • Japonya’da bugün yetiştirmenin %90’ı kooperatif evlerinde yapılmaktadır.
    • Türkiye’de henüz böyle bir uygulama yoktur.

    GELİŞMİŞ YAŞ DÖNEMLERİNDEKİ İPEKBÖCEKLERİNİN
    BAKIMI VE BESLENMESİ

    • Bu dönem 4. ve 5. yaş dönemlerini kapsamaktadır.
    • Bu dönemde sıcaklık ve nem ihtiyaçları ilk yaş dönemine göre azalmıştır.
    • Bu döneme gerçek besleme dönemi de denilebilir.Yemin %90-95’ini bu dönemde tüketirler.
    • Dördüncü yaştan itibaren yemlemede, yapraklar bütün olarak ve bazen küçük dallar halinde verilebilmektedir.
    • Bu dönemlerde böceklere 24 saat süresince 3-4 yemleme yapılması yeterli olmaktadır.
    • Bu dönemlerde en çok uygulanan 3 yetiştirme metodu bulunmaktadır.
    1- Çok katlı kerevetlerde besleme tablaları üzerinde besleme.
    2- İki veya üç katlı sabit kerevetlerde tablasız besleme
    3- Bir veya iki katlı sabit, büyük kerevetlerde yapraklı dallar üzerinde besleme
    1-ÇOK KATLI KEREVETLERDEBESLEME TABLALARI
    ÜZERİNDE BESLEME

    • Üstüste katlardan oluşan kerevetliklere yarleştirilen besleme tablaları üzerinde yapılan ipekböceği yetiştiriciliğine çok katlı kerevet sistemi denilmektedir.
    • Kerevetlikler genelde onar katlıdır.
    • Kerevet tablaları 1,2-1,4 m çapında ve 7,5 cm derinliğinde bambudan yapılmış yuvarlak tablalar olabilir.
    • Ya da 0,7-0,9 m çapında ve 7,5-15 cm derinliğinde olabilir.
    • Ağlardan yararlanılarak besleme yatakları her sabah temizlenir.
    • Bu sistemde işçilik fazla olmasına karşın birim alanda daha fazla böcek yetiştirme imkanı sağlar.

    2-İKİ VEYA ÜÇ KATLI SABİT, BÜYÜK KEREVETLERDE
    TABLASIZ BESLEME

    • Bu sistemde böcekler besleme odalarına sabit olarak yerleştirilen 1-1,5 cm genişliğinde ve odanın büyüklüğüne göre değişen 5-7 m uzunluğunda ve tahtadan yapılmış, basit kerevetler üzerinde beslenmektedir.
    • Kerevet katları arasındaki mesafe 60-80 cm olabilir.Kerevetler yerden 20 cm yüksekliğe yerleştirilir.
    • Temizlik; 4. yaş döneminde 2, 5. yaş döneminde 3 kere olmak üzere toplam 5 kez yapılır.

    3-BİR VEYA İKİ KATLI SABİT, BÜYÜK KEREVETLERDE
    YAPRAKLI DALLAR ÜZERİNDE BESLEME

    • Bu sistem, tablasız besleme sistemine benzemektedir.Böcekler büyük dut dalları üzerinde beslenirler.
    • Kerevetler genellikle 1 m genişliğinde ve yetiştirme odasının büyüklüğüne göre uygun uzunlukta tahtadan olur.
    • Katlar arası mesafe 1 m kadar olabilmektedir.
    • Bu sistemle yetiştirme iklimi müsait olan(250C) ve yağmur tehlikesinin olmadığı yerlerde dışarıda yapılabilir.
    • Belirli bir alanda %50 daha fazla böcek yetiştirilebilir.
    • En büyük avantajı daha az iş gücü gerektirmesidir.4 yaş döneminde %60, 5. yaş döneminde %50 daha az işçilik.
    • İpekböcekçiliğinde ileri ülkelerde gittikçe yaygın hale gelmektedir.







+ Yorum Gönder
ipek böceği hangi aşamalardan geçer
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi