Yapım eki ve çekim eki örnekleri

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Yapım eki ve çekim eki örnekleri ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi

    Yapım eki ve çekim eki örnekleri





  2. 2
    İlk Yolcu
    Bayan Üye





    Cevap: yapım eki ve çekim eki ile ilgili örnekler

    İSİM ÇEKİM EKLERİ:
    1) Çokluk Eki: İsimlerin sayı bakımından çokluğunu bildirirler.
    Örnek: elmalar,çocuklar ,öğrenciler.

    2)Hal Ekleri:- i,-e,-den,-de ekleridir.
    Örnekler: Kitabı ver (belirtme hali)
    Yola bak (Yönelme hali)
    Evden geliyorum (Çıkma hali)
    Sende kaldı (Bulunma hali)
    Sıradan insanlarla işim olmaz.(Sıfat yapmıştır ve bu yüzden yapım eki olmuştur)
    Bunlar gözde çocuklardır.(Sıfat yapmıştır ve bu yüzden yapım eki olmuştur)
    Sudan sebeplerle yanıma gelme (Sıfat yapmıştır ve bu yüzden yapım eki olmuştur)

    3)İyelik ekleri: Eklendiği isimlerin kime ait olduğunu ifade eder.
    Örnek: Kitabım,kitabın, kitabı, kitabımız, kitabınız, kitapları iyelik eklerini, ismin başına benim, onun, bizim, sizin, onların zamirlerini getirerek bulabiliriz.

    4) İlgi ekleri (Tamlama Ekleri): “ın, in, un, ün” biçimindedir.Belirtili isim tamlaması kurar.
    Örnek: kapı-n-ın kol-u , müdür-ün oda-sı

    5)Eşitlik Eki: “-ca,-ce” biçimindedir.
    Örnek: Sence bu doğru mu?
    Çocukça davranma

    6)Ek eylem Ekleri: İsim soylu sözcükler yüklem yapma göreviyle kullanılan eklerdir.
    Örnek: iyi-y-im, iyi-sin, iyi-dir, iyi-y-iz, iyi-siniz, iyi-dirler

    B)FİİL ÇEKİM EKLERİ
    1)Zaman ekleri (Bildirme Kipleri): Fiillerde hareketin yapıldığı zamanı bildirir.
    Örnek: gel-miş (Duyulan geçmiş zaman)
    oku-du (görülen geçmiş zaman)
    gid-i-yor (şimdiki zaman)
    yat-acak (Gelecek geçmiş zaman)
    Şimdi gelir (Geniş geçmiş zaman)

    2)Dilek kipleri: Fiillerde dilek, şart, istek, gereklilik… gibi anlamları karşılayabilmek için getirilen kip ekleridir.
    Örnek: Gider-se-m gelmem (Dilek-şart kipi)
    Biraz daha oturayım (istek kipi)
    Ders çalışalım (istek eki)
    Artık git-meli-y-im (Gereklilik kipi)
    Bunları da oku-sun (Emir eki)
    Dışarı çıkın (Emir eki)

    3)Şahıs Ekleri: Fiildeki eylemi gerçekleştiren şahsı belirtmek için getirilen eklerdir. Fiillerde kip eklerinden sonra gelirler.
    Örnek: Geliyor-um, çalışmalı-sın, yaptı- okusak-k , üzülür-üz koşacak-sınız yürüdü-ler

    YAPIM EKLERİ:
    İsim ya da fiil kök veya gövdelerine gelerek onlardan başka isim ya da fiil türeten eklerdir. Yapım ekleri eklendiği sözcüğün anlamını da türünü de değiştirir. Her zaman çekim eklerinden önce gelir. Yapım eki almış bir sözcüğe türemiş sözcük ya da gövde denir.Eğer sözcük yapım eki almışsa basit yapılıdır sözcük çekim eki olsa da basittir

    1)İsimden İsim Yapım Ekleri: İsim kök veya gövdelerine eklenerek, yeni bir isim gövdesi oluşturan eklerdir.
    Lık: kömür-lük, göz-lük , kulak-lık …
    lı: Şehir-li , para-lı , ağaç-lı , baş-lı …
    sız: su-suz, para-sız, ev-siz,
    cü: göz-cü, sanat-çı, yol-cu, simit-çi,
    ce: Türk-çe İngiliz-ce

    2)İsimden Fiil Yapan Ekler: İsim köklerine veya gövdelerine gelerek onlardan fiil türetir.
    la: su-la, taş-la, uğur-la
    al: çok-al, az-al, dar-al
    l: doğru-l, sivri-l
    a: kan-a, yaş-a, tür-e, boş-a
    ar: yaş-ar, mor-ar, sarı-ar
    da: fısıl-da, horul-da, gürül-de

    3)Fiilden İsim Yapan Ekler: Fiil kök veya gövdelerine gelerek isim yapan eklere denir.
    ca: düşün-ce, eğlen-ce
    ocak-ecek: giyecek, yok-ocak, aç-ocak
    ak: yat-ak, kaç-ak, dur-ak,
    ga: böl-ge, bil-ge, süpür-ge,
    gan: çalış-kan, unut-kan, kay-gan
    gı: sev-gi, çal-gı, as-kı

    Fiilden Fiil Yapan Ekler: Fiil soylu kelimelerden yeniden fiil yapan eklere denir.
    dır: gül-dür, yap-tır, koş-tur,
    ala: kov-ala, silk-ele,
    er: gider, çık-ar,
    imsa: gül-ümse, an-ımsa,







  3. 3
    Ziyaretçi
    güzel bir site ödevlerimi hep burdan yapıyorum en beğendiği sitelerden teşekkürler :)







+ Yorum Gönder
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 7 kişi