Zihniyet ile sanat eseri arasındaki ilişki nedir

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Zihniyet ile sanat eseri arasındaki ilişki nedir ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi

    Zihniyet ile sanat eseri arasındaki ilişki nedir





  2. 2
    Suskun Karizma
    Özel Üye





    Cevap: Şiir Ve Zihniyet Arasındaki İlişki Nedir



    Şiir ve Zihniyet;

    Şiir ve Zihniyet şairin şiirde işlediği tema - şiirin söyleyiş özelliği - yazıldığı dönemin şiire etkisiZihniyet denildiği zaman aklımıza bir dönemin,


    • sosyal ve siyasî olayları,

    • kültürü

    • sanat zevki,

    • insanlar arası ilişkileri

    • bilimsel ve teknik düzeyi

    • sürdürülen yaşama biçimi

    • eğitim anlayışı

    • gelecek kaygısı

    • inanç sistemleri gelmelidir


    Her eser yazıldığı dönemin (yukarıda belirttiğimiz unsurların) izlerini taşır

    Şairin şiirinde işlediği tema, şiirinin ses ve söyleyiş özellikleri ve dili dönemin özellikleriyle iç içedir Bu yüzden her şiirde yazıldığı dönemi çağrıştıran ipuçları vardır:


    İLAHİ


    Doğru yola gittin ise

    Er eteğin tuttun ise

    Bir hayır da ettin ise

    Birine bindir az değil


    Yunus EMRE

    Yunus Emre 13 yy'da Anadolu'da yaşamış, şiirlerinde Allah aşkını işlemiş bir şairimizdir Yukarıdaki şiirinde bize o dönemin zihniyetini yansıtan söz ve söz grupları şunlardır:

    • doğru yola gitmek (yaşama biçimi, inanç sistemi)

    • er eteğin tutmak (ermiş kişiden eğitim almak, eğitim anlayışı)

    • hayır etmek (insanlar arası ilişki)

    • birine bin (inanç sistemi)


    GAZEL

    Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı

    Felekler yandı âhımdan muradım şem'i yanmaz mı

    Gül-i ruhsarına karşu gözümden kanlı akar su

    Habîbim fasl-ı güldür bu akar sular bulanmaz mı


    FUZULİ

    Günümüz Türkçesiyle:

    Sevgili beni candan usandırdı, cefa etmekten usanmaz mı?

    Ahımdan gökler yandı, dileğimin mumu yanmaz mı?

    Gül yanağına karşı gözümden kanlı su akar;

    Ey sevgilim bu gül mevsimidir, akar sular bulanmaz mı?

    Bu şiirde dönemin izlerini taşıyan söz ve söz grupları şunlardır:


    • âh etmek, candan usanmak, cefâ etmek (yaşama biçimi, sevginin çok güçlü olması)

    • Felekler (dokuz kat gök anlayışı) mum yakmak (bilim - teknik seviyesi) gül yanak (benzetme - sanat zevki)


    GARİBİM


    Ne bir güzel var avutacak gönlümü,

    Bu şehirde

    Ne de bir tanıdık çehre;

    Bir tren sesi duymaya göreyim,

    İki gözüm iki çeşme

    Orhan Veli Kanık

    Şiirde dönemin zihniyetini yansıtan söz ve söz grupları şunlardır:

    • gönlünü avutmak (yaşam biçimi)

    • tanıdık çehrenin (dostun) olmaması (insanlar arası ilişki)

    • tren sesi (bilim - teknik düzeyi)

    • iki gözüm iki çeşme (benzetme - sanat zevki)

    Dönemlerin Sanat Anlayışlarının Şiirlerdeki İzleri:

    İlahi: Dörtlüklerle yazılmıştır Düzenli ve kulağa hoş gelen bir söyleyişi vardır Tasavvuf (İslamiyet’i hal ve hareketlerle yaşama) konusunu işler Dili oldukça sadedir Halk söyleyişleri vardır Halkı yakından ilgilendiren bir konu işlenmiştir Amaç, halka öğüt vermektir

    Bu şiir; işlediği konu, dili ve yazılış biçimiyle bir bütün olarak değerlendirildiğinde şiirin tasavvuf geleneğine bağlı olarak yazıldığı görülür

    Gazel: Bu şiir, ilahiden farklı olarak beyitlerle yazılmıştır ve mısraları ilahiye göre daha uzundur Öyleyse biçim yönüyle ilahiden farklıdır Dil yönüyle de ilahiden farklıdır Arapça - Farsça sözcükler ve tamlamalar yoğunluktadırŞiiri, ilahi kadar rahat anlayamıyoruzİlahi, halkı eğitmeyi amaç edindiği halde bu şiirde kişisel duygular işlenmiştirŞiirde yoğun olarak benzetmeler yapılmış, imgeler kullanılmıştırŞiir tüm bu özellikleriyle klasik şiir geleneğinin özelliklerini taşır

    Garibim: Bu şiirde diğer iki şiirden farklı olarak mısra sayısının belli bir düzene göre gruplanmadığını, mısralarının uzunluklarının eşit olmadığını görüyoruz Öyleyse şiir, biçim yönüyle diğerlerinden ayrılmaktadırŞiirin, yine diğerlerinden farklı olarak özel bir adının olduğunu da görüyoruz Teknoloji şiire daha çok girmiştir Duygusal bir şiirdir ve şair tamamen kendi duygularını işlerŞair, kalabalığın içindedir (Tanıdık çehre yok; ama başka çehreler vardır) ama yalnızdır ve mutsuzdurŞiirde kullanılan dil, günlük konuşma diline çok yakındır Tüm bu özellikleriyle şiirin serbest nazım geleneğine bağlı olduğunu görüyoruz

    • Her üç şiirde de şairler, içinde bulundukları sosyal - kültürel yaşamı yansıtmışlardır

    • Şairler, dönemlerinin sanat anlayışlarını benimsemişlerdir ve temsil ettikleri geleneğin özelliklerini yansıtmışlardır Yani şairlerin bağlı oldukları bir şiir geleneği vardır

    Not: Şairlerin gelenekten yararlanma ölçüleri farklıdır: Kimileri çok, kimileri az yararlanır, kimileri de hiç yararlanmaz, yani geleneğin dışındadır










+ Yorum Gönder
dönemin zihniyeti ile sanat eseri arasındaki ilişki,  zihniyet ve sanat eseri arasındaki ilişki
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 2 kişi