Isının Yayılma Yolları ile ilgili Yazılar

+ Yorum Gönder
Yudumla ve Soru(lar) ve Cevap(lar) Bölümünden Isının Yayılma Yolları ile ilgili Yazılar ile ilgili Kısaca Bilgi
  1. 1
    Ziyaretçi

    Isının Yayılma Yolları ile ilgili Yazılar





  2. 2
    İlk Yolcu
    Bayan Üye





    Cevap: ısının yayılma yolları ile ilgili yazılar


    Isının Yayılma Yolları

    Doğadaki maddeler , atom ve molekül denilen çok küçük taneciklerden meydana gelmiştir. Bir maddenin atom yada moleküllerinin sahip olduğu enerji toplamına ISI denir.Isı bir enerji türüdür ve başka enerjilere dönüşebilir.Örneğin iki elimizi birbirine sürttüğümüzde , ellerimizin sıcaklığının arttığını hissederiz.Burada sürtünme enerjisi , ısı enerjine dönüşmüştür.Isı birimi Joule yada Kaloridir. ”Q “ harfi ile gösterilir.Isı skaler bir büyüklüktür.Isı kalorimetre kabı ile ölçülür. Maddeler ısı aldıkça molekülleri hızlanır. Isı transferi daima yüksek sıcaklıktan düşük sıcaklığa doğrudur.Bir maddenin aldığı ısı miktarı maddenin sıcaklığındaki değişimden yararlanılarak ölçülür.

    ISININ YAYILMA YOLLARI Isı 3 yolla yayılır.

    1- İLETİM : Isı katılarda iletim yoluyla yayılır.Metal bir telin ucu ısıtıldığında diğer uçtan tutan el ısıyı çok çabuk hisseder.Yoğun maddeler ısıyı daha iyi iletirler.Metaller yoğun maddeler olduğu için ısı iletimleri fazladır. Tahta,plastik gibi maddelerde ise ısı iletimi çok yavaştır. Kibritin bir ucu yanmasına rağmen diğer uçtan tutan elin yanmaması veya tencerelerin tutacak yerlerinin plastikten yapılmasının nedeni ısı iletimiyle ilgilidir. Metal kaşık kullanarak yemeği karıştırdığımızda bir süre sonra elimiz yanar,ancak tahta kaşık kullandığımızda bu olayla karşılaşmayız. Isıyı iyi ileten maddelere ısı iletkeni , çok zor ileten maddelere ise ısı yalıtkanı adı verilir. Isı İletkeni Isı Yalıtkanı Bakır Cam yünü Gümüş Plastik Köpük Alüminyum Tahta Altın Hava Boşluğu(vakum)

    2 – KONVEKSİYON : Isı sıvı ve gazlarda konveksiyon(taşıma) yoluyla yayılır.Konveksiyonla yayılmada ısınan taneciklerle soğuk tanecikler yer değiştirir.Su ısıtılırken yoğunluğu azaldığı için yukarı doğru hareketlenir.Hızlı moleküller yukarı giderken ısıyı kütleleri ile taşırlar.Yemekler pişirilirken karıştırılması ile sıcak ve soğuk arasındaki ısı alışverişi hızlanır. Kalorifer peteğinin yakınındaki hava molekülleri ısınarak yükselir.Isınıp yükselen bu havanın yerine ısınmak üzere soğuk hava gelir.Evlerin içlerinin ısınması bu şekilde gerçekleşir.

    3-IŞIMA :
    Maddeler arasında doğrudan temas olmadan ısı aktarımı olabilir.Isının ışınlarla maddesel ortama ihtiyaç duymadan yayılmasıdır. Dünyamızın ısınması,soğuk bir kış gününde güneş altında kalan bir aracın cam ve kaportası soğuk iken içinin ısınması,mikro dalga fırınlarda yemeklerin pişirilmesi veya ampulün çevresinin ısınması ışıma yoluyla gerçekleşir. Burada ısı enerjisi molekülden moleküle aktarılır. Bunun için moleküllerin birbirine dokunması gerekir.







  3. 3
    İlk Yolcu
    Bayan Üye
    Isının Yayılması

    Bulunduğu ortama göre sıcaklığı fazla (yüksek) olan her madde çevresine ısı aktarır, yayar. Masa, insan, ateş, buz, su kendisinden daha soğuk bir ortamda bulunduğunda çevresine ısı aktarır, yayar. Isı enerjisi, maddelerde çeşitli yollarla yayılır.
    Isı enerjisi iletim, konveksiyon (taşıma = sıvı ve hava akımı) ve ışıma (radyasyon) yolu ile yayılır.


    1- Isı Enerjisinin İletim Yoluyla Yayılması (İletim) (Taneciklerin Çarpışmasıyla Isının Yayılması) :
    Maddeyi oluşturan taneciklerin birbirine çarpması ile ısı enerjisinin aktarılmasına ısının iletim yoluyla yayılması denir. Isı enerjisinin iletim yoluyla yayılması bütün maddeler taneciklerden oluştuğu için katı, sıvı ve gazlarda görülür. Fakat ısının iletim yoluyla yayılması katı maddelerde, sıvı ve gaz halindeki maddelerden daha kolay gerçekleşir. Katılar ısı enerjisini sadece iletim yoluyla yayarlar.
    Katı haldeki maddenin bir ucu ısıtıldığında ısınan uçtaki tanecikler diğerleri ile çarpışarak ısıyı diğer uca aktarırlar.
    Katı haldeki madde ısıtıldığında, ısı enerjisini alan katı madde tanecilerinin hareket (kinetik) enerjisi arttığı için titreşim hızı da artar. Titreşen tanecikler (yerinden ayrılamayacağı için) etrafındaki diğer taneciklere çarparak diğer tanecikleri de titreştirir ve o taneciklerin de titreşim hızını bu nedenle de hareket enerjisini arttırır. Böylece ısı enerjisi bir tanecikten diğerine aktarılarak madde boyunca iletilmiş yani yayılmış olur.

    2- Isı Enerjisinin Işıma (Radyasyon) Yoluyla Yayılması (Tanecik Olmadan Isının Yayılması) :
    Isı enerjisinin tanecik olmadan ışınlar sayesinde yayılmasına ışıma denir. Işıma yoluyla ısının yayılmasında temas yoktur ve ışıma ile ısının yayılması boşlukta ve saydam ortamlarda gerçekleşir.
    Isı kaynağından çıkan ısı enerjisi etrafa enerji dalgaları şeklinde yayılır. Isı, ışık gibi davranır yani boşlukta veya saydam ortamlarda da yayılır. Isının iletim ve konveksiyon yoluyla yayılması için bir maddeye ihtiyaç olduğu halde ışıma yoluyla yayılması için bir maddeye ihtiyaç yoktur.
    Bütün maddeler ışıma yoluyla etrafına az ya da fazla ısı yayarlar ve ışıma her yönde olur.
    Koyu renkli yüzeyler, açık renkli yüzeylere göre hem daha fazla ışıma yaparlar hem de daha fazla ısı soğururlar.
    Mat yüzeyler, parlak yüzeylere göre hem daha fazla ışıma yaparlar hem de daha fazla ısı soğururlar.

    3- Isı Enerjisinin Konveksiyon (Taşıma = Hava ve Sıvı Akımı) İle Yayılması (Taneciklerin Yer Değiştirmesi İle Isının Yayılması) :
    Isı enerjisinin hava veya sıvı akımı ile yani taneciklerin yer değiştirmesi ile yayılmasına ısının konveksiyon yolu ile yayılması denir. Isının konveksiyon yoluyla yayılması sıvı ve gazlarda olur, katılarda olmaz.
    Sıvılar ve gazlar akışkan özelliktedir yani tanecikleri öteleme hareketi yapabilirler. Sıvı ve gaz halindeki madde ısıtılınca (daha fazla yer kaplayacağı için) yoğunluğu azalır (genleşir, hacmi artar ve yoğunluğu azalır). Yoğunluğu küçük olan madde daima üstte, yoğunluğu büyük olan madde de daima altta olacağı için yoğunluğu azalan sıcak madde, yoğunluğu fazla olan soğuk madde ile yer değiştirir yani yukarı çıkar. Yoğunluğu azalan sıcak madde yukarı çıkarken tanecikler ısıtılma sırasında aldıkları ısı enerjisini de beraberinde taşırlar. Böylece ısı enerjisi taneciklerin hareketi ile maddenin her tarafına taşınmış olur.







+ Yorum Gönder
silere ısının yayılma yolları hakkında bilgi,  ısının yayılma yolu ile
5 üzerinden 5.00 | Toplam : 3 kişi